In het kader van ‘wat moet je dáár nou weer mee?’: ik heb een soroban gekocht, een Japans telraam.
Tot op de dag van vandaag leren Aziatische kinderen op deze abacus rekenen, en de methode is dermate snel en betrouwbaar dat ook volwassenen haar vaak verkiezen boven die van een electronische calculator. Ik las over de soroban in het leuke boekje Rekenen is voor de Dommen van liefhebber van pre-computerale rekenmachines Nico Baaijens, en het minimalisme van het instrument spreekt me op de een of andere manier aan.
Het basisprincipe is namelijk erg simpel. In plaats van tien kralen zoals je in westerse telramen meestal ziet, heeft de soroban er per stokje maar vijf, verdeeld door een middenbalk in vier respectievelijk één. De kralen onder de middenbalk heten ‘aarde’ en tellen van 1 t/m 4; de kraal erboven heet ‘hemel’ en staat voor 5. Om de kralen ‘waarde’ te geven schuif je ze naar de middenbalk toe, en op die manier kun je dus op één stokje alle cijfers van 0 t/m 9 weergeven:
Nou, en daarmee kun je dan aan het rekenen slaan. Mits bedreven kan men met een soroban optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, worteltrekken en de geisha speelse klapjes geven. Hoe precies, daar ben ik me nu over aan het inlezen (pdf). Nee, je hebt er geen fluit aan, maar vermaken dat ik me ermee doe!
Zelf eens proberen? Dat kan hier (of hier, als u liever de suanpan heeft, de Chinese voorloper). Een uitgebreide handleiding vindt u bijvoorbeeld hier, talloze demonstraties zijn te vinden op Youtube. Kopen? eBay!
