Categorie: Schrift

Taaldrab 48: Klodder

Voort-hersenwaaiend op het concept “schrift met vormen die zo min mogelijk van elkaar verschillen” hier alvast een soortement vergelijkbaar idee waar ik al eens vaker mee heb gespeeld (en waar ik vast de eerste c.q. enige niet mee ben): hoe drastisch kun je lettervormen versimpelen tot ze nog nét hun ontcijferbaarheid behouden?

Vrij drastisch, blijkt. Bekijk bijvoorbeeld onderstaande klodders en zie hoe ver u komt. Tip: afstand nemen en door oogharen kijken helpt.

Geinig hoe dat best goed gaat, nietwaar? (Zo niet, tjek de oplossing en daarna kunt u het gegarandeerd niet meer ont-zien.) Ons oog is een meester-pareidoleet, met dank aan alle voorouders die een struik aanzagen voor een sabeltandtijger in plaats van andersom.

Wat hier natuurlijk een vette vinger in de pap heeft zijn dingen als woordbeeld en vooropkennis van de taal, waardoor onduidelijkheden uit de context kunnen worden geraden, zodat hier wel iets moet staan en niet lolo:

Had ik in plaats van iets Nederlands een tekst in, zeg, het Kwakwaka’wakw geklodderd, dan was uw vlieger beduidend belabberder opgegaan (even gevoeglijk aannemende dat u geen Kwakwaka’wakwspreker bent).

Leuk experiment. En meteen een nieuw schrift erbij (al is “Palatino Linotype helemaal de moeder blurren en daar een contrastlaag overheen knatsen” misschien niet de origineelste verdienste), dat ik dan maar Klodder zal noemen.

Waar je dan weer dit soort effecten op kunt loslaten:

Taaldrab 47: Sogdisch

Misschien is dit een idee voor een subtaaldrabcategorie “kijk welk schrift ook bestaat”, maar dat hangt er een beetje van af hoe vaak ik een schrift tegenkom waar ik blogaandrang van krijg. Hoe dan ook. Kijk welk schrift ook bestaat: Sogdisch.

Van rechts naar links lezen.

Sogdisch is een oude Iraanse taal waar ik verder niets over weet, maar het schrift vind ik mooi, zij het wellicht een tikje onpraktisch. Je hebt van die schriften waarbij je denkt: gezien hoe dik de lijnen zijn die je pen (kwast, griffel, dinges) maakt, zou je de letters gewoon niet wat groter schrijven? Dan zie je het verschil ertussen wat beter. (Zie bijvoorbeeld ook: Elefantine-Aramees, waar ik dan ook nog de tip aan zou toevoegen: misschien niet zo allemachtigs lelijk schrijven?) Maar goed, wie ben ik hè.*

* De man die eens flink een schrift gaat bedenken waarbij de tekens expres zo min mogelijk van elkaar verschillen. Dát ben ik.

Lineair D: klaar voor gebruik

Jahaaa, en deze lag alweer sinds 2016! Maanden vlieden zich aaneen tot jaren en de tijd is als een geit zonder respijt. Maar nu is er dan toch eindelijk een volwaardige pagina van: Lineair D, geheel gereed!

Wat kan een ding dan vertraging oplopen hè (en dan is dit is nog niet mijn vertraagdste ding, kuch). In feite was het concept die zes jaar geleden al min of meer rond; het enige wat nog “even” moest was een toebedeling van de alfabetletters die zo aangenaam mogelijke vormen zou opleveren en zo min mogelijk lelijke. Maar omdat zowat elk letterpaar in dit schrift een ligatuur kan vormen, komt dat neer op zo’n 1500 mogelijke combinaties vergelijken. Het idee was: 1) eerst stelselmatig alle ligaturen inventariseren, dan 2) kiezen welke ik de mooiste vind en tenslotte 3) die koppelen aan de meest voorkomende tweelettercombinaties in het Nederlands (of welke taal ik ook maar van plan was hiermee te gaan schrijven). Prima aanpak op zich. In theorie.

Zoals u nog levendig voor de geest zal staan heb ik met dit doel ettelijke schriften volgeschreven en ben er vervolgens onherroepelijk in verzand. Tot ik onlangs de boel weer eens uit mijn archiefdoos lichtte en dacht: weet je wat? De pip en de kost ermee, die hele uitzoekerij. Ik sleutel gewoon een beetje ad hoc een alfabet in elkaar op grond van wat min of meer oké lijkt te werken (stiekem was dit alsnog een maandje schaven), en eventuele lelijkheid verwelkomen we dan maar lekker, als een rechtgeaarde Leonard Cohen. Wabi sabi in je keramiek, weetjewel.

Dus! Ga kijken!

Bubbels Skivor

Jarige vaders klikken uiteraard hier!

Nou, dan meteen maar voor de draad met de geit, nietwaar? Dankzij mijn menu-opfrissing kreeg ik spontaan last van inspiratie voor een nieuw schriftsysteem. Of eigenlijk is het een deelse voortzetting op het nooit voorbij zijn foetale stadium gekomen Bubbels. Alleen lijkt het nu niet meer zo heel erg op bubbels, meer op gekleurde cirkels met stokjes ertussen, dus een passendere naam komt misschien later.

Updateje: ik aarzel tussen Gekleurde Cirkels Met Stokjes Ertussen en Skivor, wat Zweeds is voor “schijven” en met zo’n lekkere chfshwh-klank aan het begin dient te worden uitgesproken. En toonaccent 2 uiteraard.

Uppdatering två: okej, Skivor det ska vara. Med ett litet tack till Ea för den oavsiktliga inspirationen!

Het globale idee

Zevenentwintig bubbels

Het idee is: letters van het alfabet hebben de vorm van cirkels, die in drie verschillende eigenschappen van elkaar verschillen: grootte van de cirkel (groot, middel, klein), dikte van de zwarte rand (dik, middel, dun) en kleur (bijvoorbeeld rood, geel en blauw). Geeft zevenentwintig combinatiemogelijkheden dus daar past een alfabet in.

Bij het schrijven worden de letters met elkaar verbonden middels stokjes, waar een paar leukigheden bij komen kijken die de boel interessant maken.

Stel dat je bijvoorbeeld walvis wilt schrijven, dan kan dat er bijvoorbeeld zo uitzien (merk op dat de stokjes de randdikte van de voorgaande letter aannemen):

Een hele saaie manier om walvis te schrijven

Leukigheid 1: vrije schrijfrichting

Maar dat is natuurlijk knettersaai, zo’n rechte lijn. Hier komt Leukigheid 1 van dit schrift uit de hoek: de richting waarin je de cirkels met elkaar verbindt is geheel vrij. Dus dit mag ook:

Een minder saaie manier om walvis te schrijven

Of dit:

Een zo niet nóg minder saaie manier om walvis te schrijven

Enzovoort, al naar gelang smaak. Merk op dat we dan wel een stipje in de eerste letter (hier de w) zetten, om bij te houden waar je moet beginnen met lezen. Verder is het een kwestie van de stokjes volgen.

Leukigheid 2: cirkels in cirkels

Maar het wordt nog leuker, in de vorm van Leukigheid 2: kleinere cirkels mogen in grotere worden geplaatst.

Meergespecificeerd: als er een reeds geplaatste cirkel in de directe nabijheid is die groter is dan de cirkel van de nieuw te plaatsen letter, dan mag de kleinere cirkel in de grotere worden geplaatst. Die grotere cirkel kan de direct hiervoor geplaatste zijn, maar ook een langer geleden geplaatste: dat maakt niet uit, zolang hij zich maar direct naast de nieuw te plaatsen letter bevindt.

Zo is de l in walvis bijvoorbeeld een kleinere cirkel dan de a, en dus mag hij erbinnen worden geplaatst. Idem voor de s die in de i past:

Een ronduit opwindende manier om walvis te schrijven

Hier komt het stokje dat de grotere cirkel met de kleinere verbindt dus binnen de grotere cirkel te liggen (zie in dit voorbeeld de stokjes van de a naar de l en van de i naar de s), en eventuele stokjes die vanuit een ingebedde kleinere cirkel naar buiten steken kruisen daarmee de rand van de grotere cirkel (zoals hier het stokje van de l naar de v).

Ook wat de cirkels-in-cirkels-methode betreft zijn er allerlei alternatieve keuzemogelijkheden toegestaan om een woord te schrijven. Bijvoorbeeld door niet alleen de l in de a te plaatsen, maar de v ook nog eens in de l, waardoor je dus drie concentrische cirkels krijgt:

Een bijkans niet draaglijk meer zo coole manier om walvis te schrijven

Maar wat bijvoorbeeld ook mag is de s in de a plaatsen:

Maak me gek.

Enzovoort! Uw hemel is uw limiet (binnen de kaders van redelijkheid).

Werk in uitvoering

Wel een jottem concept, vond ik zelf. Zoals gebruikelijk moet ik nog wat aan de poets qua details, bijvoorbeeld welke letters welke vormen krijgen zodat je de leukste combinaties krijgt, maar het idee functioneert alvast en daar slapen wij van Drab tevreden op.

Hieronder nog een paar probeersels met hetzelfde proefalfabet (kan nog veranderen). Paar dingen om op te letten: stokjes die elkaar dreigen te overlappen worden kromgebogen, en als een set concentrische cirkels een beginstip bevat wil dat zeggen: begin te lezen bij de buitenste van deze cirkels.

hallo
cirkels
Nog een keer berkentak, maar met een ander proefalfabet en in paars, beige en turquoise.
walvis in datzelfde alfabet

Driedee

En het systeem leent zich natuurlijk ook uiterst aardig voor 3D-vormen. Hier andermaal walvis, waarbij ik “dikte van de rand” heb omvertaald naar “dikte van de schijf” en de stokjes de kleur van de voorgaande letter heb gegeven:

walvis in driedee

Talen & Schriften: vernieuwd menu met plaatjes!

Mijn huidige bloglayout is misschien nog niet helemaal hoe ik ’m wil, maar wat ik nu in ieder geval wél heb gedaan is het hele menu opdirken. Met aanklikbare plaatjes van al mijn schriftsystemen voor de visueel geëngageerde mens, nu eindelijk eens overzichtelijk bijeen in plaats van dorre tekst of dat je eerst helemaal naar een aparte pagina moet want dit is potdonders tweeduizendvier niet! Klik bovenaan op Menu en schouw de vooruitgang in het gelaat. Nieuwe schriften zal ik uiteraard aan de lijst toevoegen als die zich aandienen.

Het nieuwe Drabmenu

Conscripts & -langs: new menu with thumbnails!

And since this blog has the happy honor to be visited occasionally by international guests who like my writing systems/conscripts/neographies (come on y’all, make up your minds, this is already as niche as it gets): welcome! Click on the menu that’s called Menu and you’ll find all of my scripts (as well as the occasional conlang, but those not so much) neatly gathered together at ye clickinge of ye thumbnaile. For now, most information is still in Dutch; perhaps I’ll get around to changing that sometime in the future. In case of questions, feel free to drop me a line!

Filmpjes

En het is weer tijd voor een ferme kledder video’s uit mijn onuitputtelijke kijkgeschiedenis! Geniet ervan en dien gerust tips in. Nieuwe toevoegingen plaats ik bovenaan. Blader tussen de verschillende pagina’s met de knopjes onderaan deze post.

Cyriak doet het weer.

En hoe is het onderhand met onze IJslandse eruptie?

Hoe zijn runen precies onstaan? Niet zo simpel als je denkt.

Tijdsdocument van een Engelse pub in de jaren ’50.

Vermakelijk commentaar op dieren. Verlaag de afspeelsnelheid om zijn spitsvondsten beter te waarderen.

Miegakure, een ooit te verschijnen computerspel in 4D.

Rauwe klez’.

Trippige filmpjes, gegenereerd met een text to image-algoritme ofzoiets.

Groef

Een spontaan in me opgekomen schrift (al beginnen ze wel steeds verdachter op die van Victor te lijken), dat er een beetje uitziet als de groeven in een plaat, of een plattegrond van spoorlijnen, zoiets:

Het hele plaatje past niet in beeld: klik voor complete versie.

Voor hoe complex het moge lijken is het principe heel eenvoudig: de letters van het alfabet zijn blokjes van drie lijnen, die recht of gebogen kunnen zijn. De blokjes zet je naadloos achter en onder elkaar om het groevenpatroon te krijgen.

Het alfabet

is als volgt:

Het laatste teken (≡) wordt gebruikt als spatie/opvulling. Om letters te verdubbelen geef je ze een extra horizontale lijn (op een plek waar niet al een horizontale lijn zat):

Dus Drabkikker schrijf je zo:

Voor de esthetiek worden daarna nog de wobbelige verbindingen wat vloeiender gemaakt:

En met je eindresultaat mag je vervolgens naar hartelust strekken & pletten:

Cijfers

Toevoegseltje 6-8-2021: cijfers zijn er nu ook.

Er zit niet echt een logica in de tekens; misschien dat ik daar nog iets op bedenk. Of niet.

De curven in de cijfers vallen optisch wat uit de toon als je ze hun volle breedte geeft; ze mogen daarom ook wat smaller worden gemaakt, naar gelang wat in de context het prettigste resultaat geeft.

Voorbeeldtekst

Voor wie de tekst bovenaan deze pagina wil proberen te ontcijferen: hier is het complete plaatje, en hieronder twee alternatieve uitvoeringen ter assistentie (klik voor grote versies):

En je kunt je tekst natuurlijk ook verticaal draaien, waarom niet.

Evolutieschrift

Een al lang liggend idee voor een kunstschrift dat ik nog beter moet uitwerken, maar het principe is: mededelingen bestaan uit vormen die evolueren doorheen de tijd. Elke letter zorgt voor een kleine wijziging van het patroon, waardoor dat steeds een tikje verandert. Hier als voorbeeld Hebban olla uogala etcetera:

Een mededeling begint dus met een middenstip, en daaruit groeien drie “armen”, hier weergegeven in rood, groen en blauw maar dat is niet nodig. De letters waaruit een boodschap bestaat komen neer op mutaties van die drie armen, in de vorm van het toevoegen en/of verwijderen van segmenten.

De h bestaat bijvoorbeeld uit de mutatie “de rode en de blauwe arm groeien beide één segment naar onderen”; bij de e hoort “de rode arm groeit één segment naar boven”, wat er in dit voorbeeld op neerkomt dat het zojuist ontstane rode segment van de h onderaan de middenstip weer verdwijnt. De b is “rood groeit één naar boven, blauw groeit één naar onderen”, de a is “groen groeit één naar onderen”, de n is “rood groeit één naar onderen” (oftewel in dit geval, aan de bovenkant gaat er één segment van de rode arm af):

En zo verder met voor iedere letter een unieke combinatie. Voor de geïnteresseerden hieronder het hele voorlopige alfabet. R, G en B staan voor de rode, groene respectievelijk blauwe arm; een plusje betekent “groei naar boven”, een minnetje “groei naar onderen” en een nulletje “verander niets”.

Ik ben nog niet tevreden over de toebedeling van de letters en de manier waarop de lijnen groeien, want zoals u in het uogala-voorbeeld ziet zit daar nog verre van balans in, dus daar ga ik nog nader mee aan de puzzel. Maar qua concept wel leuk, vond ik alvast.

Instant update: Oeh. Connecties opperen dat ik dit ook in geluid kan uitvoeren. Met drie orgels bijvoorbeeld. Plan!

Endangered Alphabets

Dankzij een collega leer ik zojuist over de Atlas of Endangered Alphabets. Fascinerende schriftsystemen wier voortbestaan onzeker is, van soms beduidend creatieve aard!

Kijk dit dan bijvoorbeeld: Ditema tsa Dinoko, een ornamentief schrift waar je dingen in Bantoetalen mee kunt schrijven. Je zou toch zweren dat een zekere bepaalde niet nader genoemde onderhavige taalverzinblogger dat bedacht heeft.

Of het minstens zo onpraktische maar daarom niet minder speelse Avoiuli uit Vanuatu, geïnspireerd op zandtekeningen die in één vloeiende lijn dienen te worden getrokken:

Maar ook allerhande “gewone” schriften die al vele eeuwen meegaan. Zoals Hanunuo van de Filipijnen:

Of het Chinese Nüshu, van oudsher louter gebruikt door vrouwen:

En nog veel meer wonderlijks. Ik zou zeggen, blader eens lustig in de rondte daar (er is ook een blog), en overweeg eventueel om een steentje bij te dragen aan het behoud van deze unieke schriften, en daarmee het cultuurgoed van de mensen die ze gebruiken.