Prehistorische diepzeeoerwoudgeluiden

Oftewel een merel in mijn achtertuin die ik helemaal de moeder heb vertraagd. Zouden het dan tóch dinosaurussen wezen?

Toelichting: Wat u hoort is simpelweg een zingende merel, maar dan zes keer zo traag oftewel globaal tweeënhalve octaaf naar beneden. Resultaat: een voorwereldlijke olifant-walvis-aap-pteranodon met stukjes wekkerradio. De visualisatie (gemaakt met deze toffe app hier) is een zogeheten spectrogram, waarmee je, zoals Absent Martian al opmerkte, de verschillende onder- en boventonen fraai te zien krijgt.

Ter vergelijk hier de oorspronkelijke opname:

Let wel, deze is niet helemaal één-op-één, want voor de vertraagde versie heb ik de stiltes wat ingekort en gedeelten weggeknipt die storende bijgeluiden bevatten. Behalve de insluipkat aan het eind.*

* Niet Snorri uiteraard, die zou nooit op dergelijke onbeschaamde wijze de aandacht naar zich toe trekken.

Geplaatst in Eigen baksels, Geluid, Natuur, Video | 7 reacties

Evolutieschrift

Een al lang liggend idee voor een kunstschrift dat ik nog beter moet uitwerken, maar het principe is: mededelingen bestaan uit vormen die evolueren doorheen de tijd. Elke letter zorgt voor een kleine wijziging van het patroon, waardoor dat steeds een tikje verandert. Hier als voorbeeld Hebban olla uogala etcetera:

Een mededeling begint dus met een middenstip, en daaruit groeien drie “armen”, hier weergegeven in rood, groen en blauw maar dat is niet nodig. De letters waaruit een boodschap bestaat komen neer op mutaties van die drie armen, in de vorm van het toevoegen en/of verwijderen van segmenten.

De h bestaat bijvoorbeeld uit de mutatie “de rode en de blauwe arm groeien beide één segment naar onderen”; bij de e hoort “de rode arm groeit één segment naar boven”, wat er in dit voorbeeld op neerkomt dat het zojuist ontstane rode segment van de h onderaan de middenstip weer verdwijnt. De b is “rood groeit één naar boven, blauw groeit één naar onderen”, de a is “groen groeit één naar onderen”, de n is “rood groeit één naar onderen” (oftewel in dit geval, aan de bovenkant gaat er één segment van de rode arm af):

En zo verder met voor iedere letter een unieke combinatie. Voor de geïnteresseerden hieronder het hele voorlopige alfabet. R, G en B staan voor de rode, groene respectievelijk blauwe arm; een plusje betekent “groei naar boven”, een minnetje “groei naar onderen” en een nulletje “verander niets”.

Ik ben nog niet tevreden over de toebedeling van de letters en de manier waarop de lijnen groeien, want zoals u in het uogala-voorbeeld ziet zit daar nog verre van balans in, dus daar ga ik nog nader mee aan de puzzel. Maar qua concept wel leuk, vond ik alvast.

Instant update: Oeh. Connecties opperen dat ik dit ook in geluid kan uitvoeren. Met drie orgels bijvoorbeeld. Plan!

Geplaatst in Eigen baksels, Schrift | 2 reacties

Dingen

Wat ik doe tijdens zo’n pandemie? Nou, gewoon, steeds een beetje lekkerder in balans raken. U?

Geplaatst in Allerlei, Autobio, Eigen baksels, Foto's, Haha, Muziek, Video | 1 reactie

Februari

Geplaatst in Foto's, Natuur | Een reactie plaatsen

Januari

Groetjes uit mooi Leiden.

Geplaatst in Allerlei, Foto's | 5 reacties

Zinnenverzet II

Wordt het niet weer eens tijd dat ik u mijn complete filmpjeskijkgeschiedenis opdring? Ja hè. Het moet tenslotte wel een beetje leuk blijven, zo’n tweede golf. Welaan dan, pak aan dan. Met dank aan alle eventuele tipgevers in verleden, heden en toekomst. Hou u goed, gezellig en gezond!

Net als de vorige keer zal ik verse aanwinsten bovenaan toevoegen, en om te voorkomen dat uw computer smelt de lijst in meerdere pagina’s ophakken (zie navigeerknoppen onderaan).

  • Een zo fijn mogelijke kerst iedereen!
  • Een hele rare meneer die in een eigenverzonnen taal (zoals ik zei, een hele rare meneer) uitleg geeft over zijn silentizer:
  • Wat er zoal onder een vulkaan schuilgaat:
  • Speciaal voor mensen die liever niet Celine Dion horen zingen: een wonderschone doedelzakcover van My Heart Will Go On:
  • Naar aanleiding van The Queen’s Gambit (aanrader verder) voel ik gelukkig geen enkele aandrang om nu ineens heel erg te willen leren schaken, maar het kijken heeft wel een lichte heraanwakkering van het vergelijkbaar-complexe spel Hive in me ontvlamd:
  • Pretpong:
  • Een coronalied uit de Eerste Golf dat het ook nog prima doet voor de Tweede:
Geplaatst in Allerlei, Computer, Eigen baksels, Haha, Heelal, Hemelverschijnselen, Kunst & nijverheid, Muziek, Natuur, Natuurwetenschap, Puzzels en spelletjes, Taal, Verzamelpost, Video, Wiskunde | 12 reacties

Zwarte Lijn 1/2

Oud pen- & papierwerk van vroeger, toen ik óók al last van dingen had. Klik op de afbeeldingen voor een betere indruk.

Zwarte Lijn 1 (1996)
Zwarte Lijn 2 (1997)

Geplaatst in Autobio, Eigen baksels | 10 reacties

Penrose, Kepler, Wang

Update 6 oktober: Hah! Ook toevallig. Sir Roger Penrose sleept zojuist een Nobelprijs in de wacht. Maar niet voor zijn tegels, waar deze blogpost (o.a.) over gaat.

⬠⬟⬠

Verbluffende fascineriteiten van Veritasium over niet-herhalende patronen, kanonskogelstapeling, ontelbare oneindigheid en – ja hoor, het zal ook weer eens niet – de gulden snede.

Wat me eraan herinnerde dat ik jaren geleden eens een pot Penrose-koelkastmagneetjes in huis heb gehaald. Hopsa, uit de oude doos daarmee.

Potjandosie, da’s anders nog niet makkelijk om de boel zo te leggen dat gelijke kleuren elkaar niet raken.

Online zijn er ook fraaie omgevingen te vinden waar je je eigen Penrose-patronen kunt genereren, zoals hier:

Of hier:

Wang-tegels kende ik nog niet zo maar zijn ook duidelijk vandencoole. Hier een tipje van een sluier die zo te zien een bruid bedekt waar dit weekend te kort voor is om haar helemaal te eh, verkennen:

(Idem voor deszelfden afdeling over Turing Trains, overigens. Nee, ik heb ook geen idee.)

En, voor wie nog wel eens een (e-)boek aandurft: meer fascineer over nonperiodieke betegeling in Martin Gardner – Penrose Tiles to Trapdoor Ciphers (pdf). Kijk of u mijn koelkastpatroon van hierboven in het omslag terug kunt vinden:

Klik voor een (beperkt inzienbare) e-versie.
Geplaatst in Be- en verwonderingen, Geschiedenis, Natuurwetenschap, Video, Wiskunde | 4 reacties

Taaldrab 39: Pleidoor

Huh. Zojuist lees ik in een nieuwsartikel het woord pleidooi geschreven te zijn geworden als pleidoor. Op de site zelf is het inmiddels aangepast, maar in het zoekopdracht-resultaat staat hij nog:

Hah. Maf. Tja. Typfout, kan natuurlijk. Maar een goegeltje wijst uit dat hij daar nét iets te intrigerend vaak voor voorkomt. Voorbeelden hier, hier, hier, hier, daar, etc.

Dan rijst natuurlijk de vraag, hoe komt zoiets te berde? Ik zie zo gauw even de volgende mogelijke verklaringen:

  • Toch een typfout. Al zitten de r en de i daar wel wat ver voor uit elkaar op het toetsenbord.
  • Een OCR-fout. De i en de r kunnen in zowel druk als handschrift best op elkaar lijken, zeker voor een scanner. Gaat dan ook regelmatig scheef in digitale repositoria als dbnl en Delpher, maar dat verklaart uiteraard niet de gevallen van niet-gescande herkomst.
  • Oprecht denken dat je het zo schrijft, als gevolg van de eind-r uitspreken als een j en de oo in ooi als de oo in oor. Maar dan moet je wel binnen één woord een Goois en een Fries accent tegelijk hebben; misschien niet enorm waarschijnlijk.
  • Oprecht denken dat je het zo schrijft, onder invloed van bijvoorbeeld verwante ouderwetsige ambtstermen als rekwisitoor.

Tja, wie zal het zeggen. Misschien is er onder mijn lezers inderdaad iemand die nu een “Serieus? Ik dacht dat je dat zo schreef”-erlebnisje beleeft, en zo ja hoor ik dat graag. Uw oprechtheid zal niet worden behoond want wat op de korte schaal een fout heet heet op de lange schaal evolutie en dan vinden we het ineens allemaal machtig mooi want kijk die archaeopteryx eens veren hebben terwijl zijn matties de hele tijd zaten van juh wat heb jij nou voor domme dingen aan je armen. Dus.

Als het inderdaad een gevalletje evolutie is zou je het verschijnsel ook in vergelijkbare context verwachten, want zo doet taal. Alleen zijn er voor zover ik kan graven niet echt lekkere kandidaten voorhanden: ik vermoed dat soortgelijke uit het Frans ontleende woorden als allooi en emplooi in de hedendaagse volksmond te ongangbaar zijn om voor de oprechte varianten alloor en emploor in aanmerking te komen.

Oh, toch eentje. Maar gezien dat meet erna hebben we hier waarschijnlijk met een deadlinegestreste eindredactie van doen:

Toevoeg: Nog een beetje verder struinend krijgt men de indruk dat pleidoor bepaald niet van vandaag of gisteren is. Hierboven linkte ik al een paar wat oudere krantengevallen, maar deze is zelfs uit 1887!

Tevens 1931 resp. 1933:

Zou het dan misschien toch niet zo’n fout zijn (geweest) als ik denk? Net als dat met die De dag die je wist dat zou komen-constructie?

Plaidoyé

Update: Aha! Dankzij Henk Bakkers reactie van zoëven heb ik het WNT er eens bij gehaald en maak daaruit op dat er in de vijftiende eeuw daadwerkelijk een woord pleidoor heeft bestaan. Weliswaar betekende dat niet “pleidooi” (volgens etymologiebank.nl komt dat namelijk van plaidoyé, de verzelfstandigde vorm van Frans plaidoyer) maar “plaats waar gepleit wordt” (vergelijk dezelfde -oor-uitgang in kantoor), maar dan is er in ieder geval wel een kandidaat voorhanden die kruisbestuiving heeft kunnen veroorzaken. Kijkkijk, dan komen we misschien dichter bij een soortement verklaring! Nog steeds een wondere woordwandel en je kunt je afvragen of die oude term inderdaad de oorzaak is van het hedendaagse gebruik (ook omdat de -oor-uitgang van kantoor e.d. teruggaat op Frans -oir, niet -oyer), maar goed, etymologie doet soms gekke dingen.

Pleidoyer

Een nog simpeler verklaring zou zijn (andermaal dank aan Henk): pleidoor is rechtstreeks ontstaan uit het zelfstandige gebruik van het werkwoord plaidoyer, wat Van Dale geeft als herkomst van pleidooi. Dus le plaidoyer = “het pleiten”, oftewel “het pleidooi”. Dat zou die -r aan het eind verklaren, die plaidoyé niet heeft. Wel vind ik het dan nog steeds eigenaardig dat de bronnen hier niets expliciets over melden. Je zou dan toch iets van een mededeling verwachten als “naast pleidooi kwam/komt ook pleidoor voor”. Maar misschien moet ik harder zoeken.

Requisitooi

Meer: Het moet toch niet maller worden. Ik ging eens kijken of de ooi/oor-variatie dan bijvoorbeeld ook de andere kant op werkt, en wie schetst mijn verbazing: jawel hoor (p. 97 op eenderde):

Grappig genoeg lijkt de context hier te doen vermoeden dat de auteur juist pleidooi bedoelde – al kan het natuurlijk zijn dat hij expres voor een contaminatie heeft gekozen.

Toernoor

Och ja, en in de familie van Fransherkomstige ooi-woorden heb je natuurlijk ook nog toernooi/tournooi; die was ik even glad vergeten. Maar komaan, u gaat mij toch niet beweren dat die ook met -r voorkomt? Nou. Wel degelijk dus:

Vooruit, dit kan natuurlijk weer een typfout zijn (zie het gebruik van beide spellingen door elkaar heen in het laatste voorbeeld), maar net als pleidoor komt hij dan toch wel verdacht vaak voor.*

* Ook waar niet de toernoor wordt bedoeld.
Geplaatst in Aantrefsel, Be- en verwonderingen, Taal | 8 reacties

Frisse Myst

Oehh. Cyan, de makers van Myst, hebben zojuist aangekondigd dat ze een remake van Myst in de maak hebben. Geheel opgefrist naar de eenentwintigste eeuw, met strakke graphics & audio, desgewenste puzzelrandomisatie en wat niet al.

Wat jammer toch dat je bij zoiets nooit meer de bijbehorende graad van absolute kinderwonder van de eerste keer kunt terughalen, blaségeslagen en magie-geïnflateerd als men doorheen het al dan niet computerende leven helaas raakt, maar dat neemt niet weg. Op de verlanglijst daarmee!

Mag ik overigens net zo fris oud worden als zijn spellen als Rand Miller?

Geplaatst in Be- en verwonderingen, Computer, Puzzels en spelletjes | 4 reacties