Categorie: Computer

“ DziPng hocm. dzien_g- boem lala”, of iet.:; de rgelijks.

Hoe ontstond de taal? Nou, zo, blijkens een advertentie voor een boekje uit de vorige jaren ’20:

Pl”Of . Dr. 0 . . Jesper:-<•n, ne ontwi kkeling en de 001·:- pronl?’ van cle taal. Nnnr h<’t Th><‘n!’ch door Prof. Dr H. J,og(•man. Amsl<‘rdnm, Mij. voor Goede en G()(•<lkoo1w Lf’ctuur. f 2.50.

111 bc:-chaafde kringen – in onbeschaafde pleegt men zich gemeenli.1k ””m i i~ vragen te s t ell en omdat men al t evreden is, wanneer men wed IP anlwoorden op door lrndcren g·este1de vragen – in de kl’ingen <hrn vm1 dl’gcnen, die iets meel’ hebben geleerd Yan de Ncde1’1Hndsche taal en zich ho\ Pll<l ien meel’ of min<ler hel spreken Val\ vt·ecmde talen hebben eigen 111•1 11ankt, pleegt Jllcn z ich nog· altijd een volkomen onjui ste voorst ellini.t l:<‘ 1naken ,·an de heide zaken, wanrover dit aardige en zt•e1· leesba1·c hoekje \,lil Professor ,Jei-;persen h a ndel t : de ontwikkeling n.l. en de oorsprong’ nn r1c taal. Zonder hit•1· t erJoops par tij te will cu kiezen in den st ri.irl t u srlwn w1·epnvoudig-clc spellin~ en die volgens de \’1’Ïcs en te \\’inkcl (h\ec 1wsteme11 l’ll nieb meer ) denken wij aan de dikwij ls uit wetend rn ppelijk oos.,’1)unt allel’zotslc beweringe11 uit den mond der a nti-Kollewijuimien omtrent ZOOJ.!t’naan1cl “taal”-bederf, \’t’ranning der taal en wnt c1 meer \’Oor \’el’sclnikk(•]ijke inlcnlics aan de vcn•t•n\ oudi,gcrs zoo al word<’n lt>n Jaste g;elcg«l. Ook 0111tre11t het zoog«ma<1nHt “minder n1ooie” vHn dt• pn•t> ktcial teg-~11ovt•r clc s(‘h ri.i ftaal, over cle \\ n:m1c der di alecten. heP1·clw11 wanbegnppen, “aad cg-cn s lechts <leg-em•n tol de t anden g-cwapend z ii 11. <lic zelf nog· w;i1 111<‘1’1’ l<PnnP11 dan cPn montl.i t• vol Fransch, Duilsch t 11 l~ngelsch vernH·r nlel’Cl n1 t’L de taalregeli< uil C<‘ ll sehoolboek je. dom· cc•n 1111ck1wijzer gcsch1·cH• 11 , en clir liefst eenig·e i-;ludie hebben gemaakt VHn de. vooral in cl(‘ laatslt• vi i f’ en twintig of vij ftig j:-i rPn wetensclrn PJ)PJi.ik he oefen<le taalvel’~·elijki 11 g.

Wij kennen geen \\e1·k. dal op zoo duideli.ikt•. intere:-;sante wijze O<‘ 1 i’ uita t en v~m de \’C’rgelijkcnde taalstudie mm· hn:edc k1ingen open legt ·1Js hC’t bo\·eng-enot•mdt>, onlang·l’ ,·erschenen hoek van .Jesperf’e n. Profo s- 01· Log-eman lweft lwt mor • ederland he\\ erkt <‘ 11 :ille Scandinavi!>rlw \OOr beelden ‘m1 .fospe1·s<‘l1 i>f do01· ;..Tederlanclsch<‘ \'(‘l’Vangen Of aangcvnlcl 1 wt \’oorheelclen uit :in<lcr<‘ talen. Het h(>(‘f’t \’001· den llollandschen lez<.’r 1 icnloor ongetwi.i fcolil aan hclangTijkheid ge\\ onncn. Ziehier een karaklt•- 11 tiPke :!linea, cfü· \H’ ter \\ ille van onze lezers uit dt• door den bewr rl\er r1•hnlikte ” \’t’l'(:’PllVOll<lig·dc” ‘ overzc•tten in de HP<‘lli n:r vm1 de Yries Pil l(• \\Tinkel :

“St Pl eens clat \ \’P hi.i ‘L aanschouwen van <ie E$O’Ptü~che p,na- 1 Hd<’11 een p:l’ocpjt· \’1·ic•1lC1<’11 i11 jeugdig- over-‘t-hoofd zien van de 0111- 1 ancl ighe<len het li<><1 hoorcn wmheffe11, .,Wer ha l cl ich du schöner Wal cl. mf’ge bm1l so hoc:h cln clrol.Jen” . – het niet toepasseli.ike \’an die woorclen tl dan .ittist 0<’11 i11clrnk cr \’an de zanger :;; cloen hijhli.in•n en wanneer 7.<‘ h t na een j ,t:tl’ or tien op PPns weer hoor en, ze de gfinx dadelijk r in de gedachte l>rcngen. En ab zoo in dt•n oertij d de een<‘ : ndere .stam den \’i,iancl ,·cn;Jasrcn heeft en de o,·ern·innanr::; een vreugd<‘- 11 ~ aanheffen ab ” DziPng hocm. dzien_g- boem lala”, of iet.:; de rgelijks. rl 111 l unnen wij ons g<•makkeliik w>0rst ell c11 rlat dit gezang met die gel t 111 tenis geassocieerd ‘ ‘ nr<ll r n b.v. kai1 gaan beteckenen “wij hebben f ( 11 a nderen) g-ec1uchten vijand verslagen”, of “De vijalld is ver s lagen” of tPI \ m1 dien aarcl. \ ·oor <‘<-’n andel’ k an h et bctcckencn ” Heii1111cr .i<‘ it \\ t’I ria l we toen clit- 11 \’i.inncl verslagen hel>hen” C’ l1 waar de stam W<‘t’l ‘ t ~·en een ancleren opt rekt zm1 ‘l kunnen gaan hct<‘ekenen: “La t en we hen \l’I’ han (zoo :1 ls W<‘ • • Ï<‘ ” P<‘I nog wel, toen die l’ll cl ic vers lag·en hebLen)” ·n zoo zi<’n we hoe <·en 111clodiezin ab “Dziengboemla” de element en kan l>hJ kl’n te IJe \·ntten \”an wat wij nu in onze gelcl’r<lhei cl zouden noemen k i 1 0011 lll<‘< n ou<I , a<lhm ·tatiY u~ van ’t wer k\\ om·<l n~ l’sl n:m : .. Laten “1′ \ 1sl rnn”. – man frisch d’ru f !”

Zouden WC’ h<‘ lel’ kunn<’n prijzeP, dan door te zeggen, dat dit een echt 11 > k t’ is voo1· ,.Licht”-lczers: de resultaten van een jonge. belang rijk!’ \ l’t 11 chnp in <‘<‘ 11 Z<‘ Pl’ :1:mfrr>kkelijken Pn heg1ii p<‘1i.i l«’n rnrm ?

Mooi spul hoor, OCR. Misschien toch beter als u het origineel er even bij pakt:

Afkomstig uit het tijdschrift Licht, tweede reeks, deel 28.

Woordgenerator, de app

Kijk mij de eenentwintigste eeuw betreden hebben! Ik heb zojuist een app gefabriceerd van mijn fameuze Woordgenerator. Klik op het plaatje hieronder en hij zou zowel mobiel als online moeten werken.

Woordgenerator, de app!

Doet hij het?

Even ter opfrissing van de achterliggende gedachtegang, hier wat ik er in mijn ooitmalige blogpost over schreef:

Zoals u weet staat het Nederlands bepaalde klankcombinaties wel toe en andere niet. Dit is waarom u meteen ziet dat kroei een Nederlands woord is en mkuew niet, ook al heb ik die woorden hier ter plekke verzonnen.

Maar waarom bestaat het woord kroei dan niet, terwijl het volgens de Nederlandse klankwetten wel is toegestaan? En hoe zit het met snoord? En raknuifTripochel? Wat een goudmijn aan mogelijkheden wordt hier veronachtzaamd! Vind je het gek dat je crisis krijgt. Hoog tijd dat ik hier een vinding uit mijn oude doos voor u opdis.

Nou, en wat die vinding – idem in appvorm – simpelweg doet is de begin-, midden- en eindstukken van bestaande Nederlandse lettergrepen willekeurig aan elkaar her-Frankensteinen. Bijvoorbeeld: het beginstuk van plank, het middenstuk van deur en het eindstuk van zich: resultaat pleuch. Wat dus puur op grond van zijn bouwstenen prima een Nederlands woord had kunnen zijn, maar dat niet is (voor zover ik weet). En zo verder, tot ieders vermeienis ende vermaak.

Vette dank aan Eliza, die me hedenmorgen tot deze woordgeneratoire heropleving inspireerde met de nachtelijke overpeinzing: wat zou de ratio tussen wel- en niet-bestaande woorden zijn als je alle toegestane lettercombinaties de revue laat passeren? Het precieze antwoord weet ik niet, maar afgaande op mijn (taalkundig niet denderend verantwoorde) app lijkt de kans op een niet-bestaand woord in ieder geval stukken groter dan op een wel-bestaand woord. Wat op zich te verwachten is: er zijn per slot van rekening veel meer kansen om je dartpijltje niet in de twintig te gooien dan wel.

Voor beduidend geavanceerder woordgenereerwerk kon u overigens al geruime tijd bij Victor terecht.

Townscaper

Wat óók hinderlijk onderhoudend is: Townscaper. Het spel (als je het zo wilt noemen) bestond al een tijdje in ontwikkelvorm, maar is onlangs officieel verschenen en nu ook als online demo voorhanden. Klik in de rondte en bouw schilderachtige huisjes, dorpjes, havens, binnentuinen, waslijnen en noem maar op, plopperdeplop! En met deze webapp (rijmt op kebab) kun je nog rondlopen in je eigen creaties ook.

De maker is Oskar Stålberg, die meer van dit soort fijne doelloze doedelarij voortbrengt, zoals Brick Block, City Generator en Polygonal Planet. Maar ook complete spellen als Bad North, waar ik vorig jaar al eens gewag van deed.

Sorry dat u vandaag niet meer aan werk toekomt verder.

Wombo

Update 6-12: Meer Wombolol bij Victor!

Update 5-12: Hah, kijk, ja, dat kan natuurlijk ook (dank, bezoeker uair01!): bestaande liedteksten gebruiken om de AI mee aan de haal te laten gaan. Haha, nou, wie raadt onderstaand Wombogedicht? (Klik voor vergroting.)

Wombogedicht

~~~~~

Allememachies. De techniek staat voor steeds minder en Roald Dahls Great Automatic Grammatizator is onderhand hoegenaamd werkelijkheid.

Zo kun je op app.wombo.art een willekeurige kreet invullen (“a frog eating too many bananas”, “the birth of a screwdriver”, noem maar op) en er wordt ter plekke een uniek plaatje van gemaakt, dat geregeld griezelig accuraat is (soms iets minder) en vaak nog poermooi ook.

Hoe werkt het? Geen idee precies, maar het is iets met Kunstmatige Intelligentie en Diepe Nep. Er zijn toenemende aantallen programma’s die zulks kunnen, zoals bijvoorbeeld ook DALL-E, dat ik een tijd geleden voorbij hoorde komen in het Nerdland Maandoverzicht (aanrader voor mensen die van nerds en maandoverzichten houden) en This Person Does Not Exist (jup, die gezichten worden dus ter plaatse gegenereerd) en Pixray (dank, reageerder Sarah!).

Wat Wombo zo te zien doet is bestaande plaatjes bij je tekst googelen (zo lijken die Aragorn/Arwen en Philip Glass me vrij direct gebaseerd op voorhanden beeldmateriaal [minus de rook en de cocktails dan], al heb ik de originelen zo gauw niet kunnen achterhalen) en die op een min of meer natuurlijke manier proberen te combineren, plus een kunstzinnig filter eroverheen. Aan sommige van mijn probeersels hierboven is te zien dat het algoritme meer doet dan simpelweg plaatje A en plaatje B naast elkaar zetten, want die Mona Lisa staat echt in de fik en die smurf-achtige blobbels en Jennifer Aniston zitten echt in die pogingen-tot-dodecaëder. Knap verbluffend, als u het mij vraagt. En ja, ook best wat eng.

Zinnenverzet II

Wordt het niet weer eens tijd dat ik u mijn complete filmpjeskijkgeschiedenis opdring? Ja hè. Het moet tenslotte wel een beetje leuk blijven, zo’n tweede golf. Welaan dan, pak aan dan. Met dank aan alle eventuele tipgevers in verleden, heden en toekomst. Hou u goed, gezellig en gezond!

Net als de vorige keer zal ik verse aanwinsten bovenaan toevoegen, en om te voorkomen dat uw computer smelt de lijst in meerdere pagina’s ophakken (zie navigeerknoppen onderaan).

  • Een zo fijn mogelijke kerst iedereen!
  • Een hele rare meneer die in een eigenverzonnen taal (zoals ik zei, een hele rare meneer) uitleg geeft over zijn silentizer:
  • Wat er zoal onder een vulkaan schuilgaat:
  • Speciaal voor mensen die liever niet Celine Dion horen zingen: een wonderschone doedelzakcover van My Heart Will Go On:
  • Naar aanleiding van The Queen’s Gambit (aanrader verder) voel ik gelukkig geen enkele aandrang om nu ineens heel erg te willen leren schaken, maar het kijken heeft wel een lichte heraanwakkering van het vergelijkbaar-complexe spel Hive in me ontvlamd:
  • Pretpong:
  • Een coronalied uit de Eerste Golf dat het ook nog prima doet voor de Tweede:

Frisse Myst

Oehh. Cyan, de makers van Myst, hebben zojuist aangekondigd dat ze een remake van Myst in de maak hebben. Geheel opgefrist naar de eenentwintigste eeuw, met strakke graphics & audio, desgewenste puzzelrandomisatie en wat niet al.

Wat jammer toch dat je bij zoiets nooit meer de bijbehorende graad van absolute kinderwonder van de eerste keer kunt terughalen, blaségeslagen en magie-geïnflateerd als men doorheen het al dan niet computerende leven helaas raakt, maar dat neemt niet weg. Op de verlanglijst daarmee!

Mag ik overigens net zo fris oud worden als zijn spellen als Rand Miller?

Zinnenverzet

Tijd voor een lijst van bemonterende dingen. Niet ter negering van de realiteit, wel ter erinhouding van de moed. Blijf gezond, veilig en in balans iedereen!

Edit: De lijst is inmiddels zo lang dat ik hem in meerdere pagina’s heb opgehakt. Middels de knoppen onderaan deze post kunt u daarin rondnavigeren.

Update oktober: golf twee!

  • Deze meneer mag blijkbaar zomaar aan Mozarts klarinet zitten:

  • Kreatief met Hars:

  • Kinderen leren dingen waarvan we ons niet realiseren dat we ze ooit moesten leren:

  • Kittig briesje:

  • Een octopus droomt (Frankdank!):

  • De origamiënde mensch vouwt natuurlijk gewoon haar eigen telefoonstandaard:

  • Niet bepaald zinnenverzet, wel noemens- en roemenswaardig: John Conway, bedenker van o.a. het iconische Game of Life, is ons door het gevreesde virus ontvallen:

  • Thuiswerken: niet slechts van vandaag of gisteren (dank aan Henk!):

Eindejaarsverzameling

Nog maar een krappe voortnacht en de jaren 20 breken aan! Ik kijk nu al uit naar de zeppelins, flappers, zeep met radium en een louterende beurskrach links of rechts. Ter afsluiting van het decennium een fijne Drabgreep voor u uit mijn tegenkoomsels van de afgelopen tijd.

  • Lieven Scheire (zo heten Vlamingen zonder dat er iemand raar van opkijkt) zingt Stabat Mater:
    • Baba is You, een jottem hersenkraakspel waarin je de regels moet veranderen om te winnen:

    • Vrolijke hindoestaanse klassieker van Trafassi:

    Klik hier om de hele lijst filmpjes te zien, want hij is vet lang zodat uw computer er mogelijk van vertraagt.

    Kleur in Norilsk

    Norilsk.jpg

    Dat je zoals iedereen weleens random aan Google Maps zwengelt, en dat je dan in compleet onvermoede oorden verzeilt. Zoals Norilsk, een van de noordelijkste grote steden ter wereld en een cliché van Siberische knusheid. Ontstaan uit oude goelags, alleen bereikbaar per boot of vliegtuig, nikkelfabrieken waar je levensverwachting van keldert tot rond de veertig, te hoog boven de poolcirkel voor bomen, dat werk.

    Dood en Verderf in Norilsk

    Maar zelfs daar ontkomen ze niet aan de Streetview, constateerden mijn globetrotmatties en ik zojuist tot ons mengsel van verbazing en hilariteit. Ten eerste moet ik eerlijk toegeven dat ik akeliger oorden heb gezien (sorry nog, Lelystad); ten tweede kwamen we niet meer bij van de monochrome winterpakken die ze in Norilsk kennelijk dragen:

    Rood geel

    groen

    rood blauw

    Dus, wij natuurlijk onverwijld op zoek naar waar we zo’n outfit kunnen kopen, klaar om op onze eerstvolgende trektocht (de vorige was naar Norg) subiet naar het verre noorden af te reizen. Nou. Blijken de zaken toch nét even anders te liggen:

    Hahaha. Flut, dat viel op zich te raden. Jammer, maar alsnog tamelijk briljant.

    Taaldrab 32: Prehistorisch taalbakken

    Interview met taalkundige Andrew Byrd, die is ingeschakeld om realistische prehistorische talen te fabriceren voor het spel Far Cry Primal. Met echte stukjes Proto-Indo-Europees!

    Ken verder dat hele spel niet, maar vermaaksuitingen die moeite doen om talen echt te laten lijken (zie bijvoorbeeld ook Stargate, Game of Thrones, Myst en Avatar) hebben bij mij automatisch drie streepjes voor. Sowieso leuk en intelligent kanaal dit, met gratis goedlachse knuffelnerd.