Harpo Ostinato

Laatst berichtte ik over het verschijnen een uitvoering van de Canto Ostinato op harp. Vorige week kreeg ik de cd binnen, en die is de moeite waard. A priori ben ik nogal terughoudend met harpen, omdat ze bij mij doorgaans een portie Beatrix Potter/Little House on the Prairie/Sound of Music-associaties oproepen om U tegen te zeggen, maar ik weet dat het instrument, mits met beleid gehanteerd, ook heel mooie dingen teweeg kan brengen waar het glazuur niet van van je tanden springt. En, zoals gezegd, daar slaagt deze dame heel niet onaardig in. Assia Cunego heet ze, van Italiaansen huize, en ze doet het helemaal alleen.

Assia Cunego

Mijn verzameling Canto’s Ostinato begint een beetje groupie-achtige dimensies te vertonen, maar op die manier kun je wel heel goed vergelijken welke kanten de interpreteurs allemaal met het stuk op gaan. Zoals bekend heeft componist Simeon ten Holt de invulling zeer vrij gelaten, en dat merk je dan ook in de verschillende versies, waaronder de onderhavige. Cunego haalt meerdere vindingrijke vondsten uit waar eerdere uitvoerenden nog niet op waren gekomen. Toegegeven, daar zitten ook streken bij waarvan ik zeg, ‘Hela Assia, waarom doe je dàt nou?’ (zoals botweg een pauze inlassen na Sectie 15, of een veelbelovende kadans vroegtijdig weer afbreken), maar ook hele verrassende.

Zo bouwt ze het Thema heel mooi subtiel op: in plaats van alle tonen meteen in één keer te spelen voegt ze er voorzichtig telkens een toon aan toe, wat het gevoel van voldoening wanneer ze de melodie eindelijk bereikt zeer ten goede komt. Ook van de melodieuze Sectie 55 (hoor hieronder) maakt ze een uiterst fraaie passage. Ze varieert rijkelijk in dynamiek (wat ook als storend kan worden ervaren, als in dat je steeds je volumeknop moet bijdraaien), van opzwepend en luid tot uiterst stil en dromerig. Het geheel deed het erg goed in het langsglijdende sneeuwlandschap waar ik doorheen treinde.

Kortom: een puike toevoeging aan de collectie. Misschien niet zo’n gouden greep als Aart Bergwerff op z’n orgel, maar dan toch zeker een zilveren. En ik geef het je te doen, in je eentje tweeënzeventig minuten lang (we zullen haar die pauze maar vergeven) een harp beroeren.

PS. En naar aanleiding van deze harpversie heeft Ivo Janssen dan weer besloten een solo-piano-uitvoering te wagen. Misschien moest ik na de versie voor doedelzak maar een beetje gaan ophouden met verzamelen. (Er is overigens serieus een uitvoering op saxofoons in omloop.)

Burqa ≠ Niqaab

Ja, en nou heb ik er genoeg van! Burqa hier, burqa daar, terwijl men van toeten noch blazen weet waarover men het heeft. Zou u, als rechtgeaarde Schot, het leuk vinden als uw trotse kilt voor ‘tutu’ werd uitgemaakt? Of uw puike alpinopet voor ‘sombrero’? Nou dan. Daarom hier voor eens en voor altijd alle islamitische drachten bij elkaar. Uit het hoofd leren, en rap een beetje!

Hijaab: hoofddoek in het algemeen
Hijaab, Marokko-stijl
Eşarp: de Turkse Toeter
Chador (of Ghimaar): bedekt alles behalve het gezicht
Niqaab: brievenbus
Burqa (of Chadri): gaas
Burqa (of Chadri): gaas

Duidelijk zo? Mooi. En nou als de donder integreren geblazen, hup!

Jaja, nou weer Geminiden

Ik trap er zelf niet meer in, in die meteorenregens, maar als u echt niks anders te doen heeft vanavond (omdat So You Think You Can Dance afgelopen is bijvoorbeeld) kunt u bijvoorbeeld urenlang buiten gaan staan kleumen in de hoop een vallende Geminide te zien. Nee, ik zou het ook niet doen, maar dan weet u het even.

Update 14-12-2009: Ik kon het uiteraard niet laten, helemaal omdat het zo kneitertyfus helder was. Op een donker parkeerpleintje in Leiderdorp een halfuurtje omhoog gaan staan staren, met een slok rum op. En ik ben niet onbeloond gebleven: veertien vallende sterren!

Grand Illusions

Dit staat ook al in mijn links, maar dat is een afdeling van mijn site waar men gemakkelijk overheen kijkt. Toch staan daar de dingen die ik het allerleukst vind. Zoals deze site: Grand Illusions. Heeft u een zondagmiddag? Och, ga dan eens rondwaren tussen al die wonderbaarlijke speeltjes, puzzels en optische illusies. Goed voor een authentieke portie jeugdvreugd! En mocht u de speeltjes zelf niet leuk vinden, ga dan tenminste de aandoenlijke manier bekijken waarop de kurkdroge Hendrik Ball ze in de bijbehorende filmpjes demonstreert.

De Noorse Spiraal

Lichtschijnsel boven Noorwegen vanochtend. Wat? Eh, wàt?

Goed. Photoshop is altijd een optie. Maar als we die even terzijde schuiven, wat is het dan? Een discoprojector is het eerstvolgende wat zich aandient, en ik moet zeggen dat die video’s daar ook sterk op lijken te wijzen. Maar dan houden we die rare blauwe pluim die uit de spiraal komt. No way dat dat een lichtprojectiebundel is: hij is krom als een kometenstaart en er zitten spiraalstructuren in (bovendien zou het vreemd zijn dat een blauwe lichtbundel een witte projectie veroorzaakt). Dan iets met lichtgevend gas, of rook? Wellicht een vuurpijlachtig object dat om zijn as draait en een spoor achterlaat? De fora suggereren naast Russische raketten verder o.a. noorderlicht en meteoren, maar sorry, dat gaat er bij mij echt niet in. Héél erg vreemd. Meer informatie graag!

Update: Ja, hoe meer ik naar de plaatjes kijk, hoe meer ik het er als iets gelanceerds vind uitzien. Het reikt me wat ver om nou meteen met anti-Obama-complotten aan te komen zetten, maar iets in de raket-hoek sluit ik helemaal niet uit. Kijk bijvoorbeeld ook eens naar die heldere lichtvlek die zich op sommige foto’s aan het onderuiteinde van de blauwe pluim bevindt, en naar het ‘ontploffing-‘achtige verloop van de reeks.

Op dit filmpje zie je ook daadwerkelijk iets in het rond spiralen. Vergelijk dat met deze simulatie van een uit controle geraakt projectiel:

Blijft natuurlijk onverminderd de vraag welk voorwerp in jezusnaam dit soort verschijnselen kan produceren.

Update 10-12-2009: De discussies (variërend in saniteit: hier, hier, hier, hier, hier, hier, hier) kristalliseren zich inmiddels daadwerkelijk rond het Russische raket-verhaal. Een anonieme militaire bron zou bevestigd hebben dat het gaat om een mislukte lancering van een Bulava-projectiel vanuit een onderzeeër in de Witte Zee:

Failed Russian missile visible over Northern Norway
New Russian missile fails again in test

Deze site (waarvoor dank aan Blinde Schildpad) bevat beeldmateriaal van een Russische raketlancering in 2006, die zeer vergelijkbare lichteffecten veroorzaakte.

Hier een compilatie van de beschikbare filmpjes:

En hier nog een vrij aannemelijke simulatie:

Meer plaatjes hier. Op foto 3 zie je overduidelijk de restanten van een raketlancering:

Update 22-1-2010: De laatste ontwikkelingen hier op BoingBoing.

Designing Type

Mijn medetypofiel Absent Martian was jarig, en als rechtgeaard hobbit deelt hij dan kadootjes uit. Wat ik van hem kreeg was geenszins een mathom, maar het uitstgebreide boek over typografie dat ik ooit onder handen heb gehad: Designing Type van Karen Cheng.

Dit is echt een werk waar je gegarandeerd geen vrienden mee maakt, of het moeten vrienden zijn die het leuk vinden urenlang te luisteren naar gemierenzift over de kantelingshoek van de binnenomtrek van de letter O, of de linksbovenschreef van de l, die uiteraard van een andere vorm moet zijn dan die van de d want anders gaat je hele zwarting in de war. En zo het hele alfabet door, elk hoofdstuk gewijd aan één enkele letter.

Zo ik al respect had voor fontontwerpers is dat nu tot aan verafgoding grenzende proporties uitgewassen. Eén mooie letter ontwerpen is nog tot daar aan toe. Maar een heel alfabet, inclusief cijfers, interpunctie, cursieven en vetten, dat compleet in balans is voor het oog, dat is titanenwerk.

En ik, onwetende, die wel even dacht met wat knip- en plakwerk een Vioziaans fontje uit Adobe Minion te fabriceren. Ha! wat was ik naïef. Eerst dit toffe geschenk maar eens van haver tot gort consumeren, en dan eens voorzichtig kijken of ik een i aandurf.

PS. Ere wie ere toekomt: via het inzichtelijke blog I Love Typography zijn wij (Absent Martian heeft er uiteraard ook een voor zichzelf gekocht) op dit boek gekomen. Test bijvoorbeeld eens uw lettertypenkennis in de Font Game.

Orgel-Ostinato

’t Is alweer een tijdje terug, maar afgelopen oktober nam mijn vader me weer mee naar het Orgelpark, een toejuichelijk initiatief dat het verschijnsel orgel in al zijn verschijningsvormen koestert. In een luchthartig geherdecoreerd voormalig kerkgebouw in Amsterdam staan vier enorme en minstens evenzovele kleinere orgels opgesteld, waarop men geregeld uitvoeringen ten gehore brengt van allerhande allooi. In oktober is er steevast een weekend ingeruimd voor de minimal music, gewijd aan stukken van bijvoorbeeld Philip Glass, Steve Reich en Simeon ten Holt.

Van laatstgenoemde werd de bekende Canto Ostinato uitgevoerd, een sprookjesachtig meditatief werk dat uren voortkabbelt. Op de doorgaanse piano’s is dat al een genot om bij te wonen, maar de onderhavige begeleiding door orgel verleende het stuk dimensies die ik niet had vermoed. Gedurende het stuk verplaatste organist Aart Bergwerff zich van orgel naar orgel en nam in sommige passages het spel zelfs geheel van de pianisten over. Wonderschoon.

Na afloop raakte mijn vader met Bergwerff aan de praat en heb ik een cd van hem gekocht waarop hij de Canto Ostinato solo op orgel uitvoert, in de Lebuïnuskerk in Deventer. Zonder piano’s, maar niet minder prachtig. Sterker: hoe meer ik ernaar luister, hoe meer ik ertoe neig deze uitvoering mooier te vinden dan de pianoversie. Hier een fragment (Thema):

Koop de hele cd hier (niet op dat stuitende grafisch ontwerp letten).

Updeetje: de Canto Ostinato is sinds kort ook in een uitvoering op harp voorhanden, door ene Assia Cunego. En nee, dat is helemaal niet zo wanstaltig als u denkt. Luister maar:

Pallava

Ik sta er telkenmale weer van verbaasd wat een variëteit aan schriftsystemen de mens heeft weten te ontwikkelen. Het is fascinerend om te zien wat een oneindig wijd scala de schriften van de wereld vertonen aan totaal verschillende esthetische principes, elk met zijn eigen unieke charme. Neem nu het Pallava, onlangs toegevoegd aan het enorme en immer groeiende repositorium van Omniglot:

Een mooi schrift wordt mijns inziens gekenmerkt door een juiste balans tussen tegengestelde principes. Zoals: sierlijk versus streng, of: regelmatig versus levendig. Een schrift met een overdaad aan krullen is sierlijk, maar te druk. Bestaat het juist uit alleen maar rechte lijnen, dan is het al gauw streng en afstandelijk. Regelmaat is beslist wenselijk, maar teveel regelmaat is weer saai. Het oog wil op zijn tijd een onderbreking van de sleur; maar zeker ook weer niet te veel, want dan wordt het een rommel.

Het Pallava houdt precies een aangenaam evenwicht tussen deze balanzen: tussen streng- en sierlijkheid door de juiste verhouding van rechte en krullende lijnen; tussen regelmaat en levendigheid doordat de zeer gelijkmatig vlakverdeelde letterlijfjes in precies de goede frequentie worden onderbroken door die energieke op- en neerhalen. Oi, wat fraai. Zo’n subtiele esthetiek ontstaat niet op een woensdagmiddag; daar gaan eeuwen van evolutie overheen.

Maar het zijn uiteindelijk de details die het karakter van een schrift echt bepalen. Kijk nou eens naar de afzonderlijke letters; laten we zeggen het teken voor de klank pha:

Dat schreefje linksboven, die bocht linksonder, dat inhammetje aan de onderkant. Die elementen hoeven helemaal niet, in termen van betekenisoverdracht: het schrift zou er qua begrijpelijkheid op geen enkele manier onder lijden als je ze achterwege liet. Maar feit is dat ze er zijn, en er aldus voor zorgen dat het Pallava er anders uitziet dan het Mixteeks. Of het Pali. Of al die andere duizenden wonderen van schriftkunst die de mensheid rijk is.