Een nieuw schrift! Het werd weer eens tijd! Het heet Tiukรป en het is voor de verandering eens niet compleet buitenaards. Dompel u er hier in onder.















[๐๐๐ป[๐ธ]
Een nieuw schrift! Het werd weer eens tijd! Het heet Tiukรป en het is voor de verandering eens niet compleet buitenaards. Dompel u er hier in onder.















Toen ik grofweg acht ร tien was, kwam er een vrolijk deuntje voorbij op de radio dat me helemaal een soort warmedeken-gevoel gaf en mijn vader had (zo herinner ik het me tenminste) de tegenwoordigheid van geest om ter plekke op de Rec-knop te drukken zodat we liedje het daarna gedeeltelijk op een bandje hadden. Wat zijn dit voor instrumenten, vroeg ik? Nou, iets met accordeon, doedelzak en een fluitje, zo te horen, antwoordde vader. (Ik was als kind om onduidelijke redenen totaal weg van fluitjes in muziek. Dingen als El Cรณndor Pasa en dit Ruby Tuesday-intermezzootje in een Sesamstraatlied roerden me tot weemoed en vreugde tegelijk. Full disclosure: nog steeds een beetje. Niet verder vertellen hoor.)
Enfin, ik vond het prachtig. Het bandje werd deel van de vaste muziekvoorraad bij ons thuis en regelmatig door mij in de desbetreffende cassette-afspeelinstallatie gestoken. Fast forward naar een handjevol decennia later (zal inmiddels wel weer een decenniumpje of anderhalf geleden zijn), toen ik in een van mijn nostalgische vlagen benieuwd was of we dat bandje nog ergens in het ouderlijk huis hadden liggen. Op de een of andere manier waren het muziekje en het bijbehorende gevoel me altijd bijgebleven. Maar waar de meeste nostalgica nog altijd op precies dezelfde plek in de muziekladen liggen als ze lagen, dit bandje zat er nou net niet tussen. Bij mijn weten had vader er iets als Doedelzakken op geschreven en stonden er verder o.a. liedjes op uit Vara’s Nachtshow (er waren vroeger hรฉle rare dingen op tv), maar ik heb het tot op heden niet kunnen terugvinden. Weg, stuk, zoek, langgeleden overgedubt met drukke jazz, ondergezeken door deze of gene kat of gewoon geraffineerd verscholen onder een bierviltje, wie zal het zeggen.
Sindsdien heb ik met gezette tussenpozen hernieuwde vastbijtbuien van onverricht graven in de ouderlijke laden c.q. proberen te achterhalen wat de muziek zou kunnen zijn geweest. Een flard van de melodie had ik altijd onthouden, die me met de kennis van intussen een soort Iers/Schotse folkvertolking leek van een bekend lichtklassiek stuk, ร la wat die kabouter in de Efteling in zijn holle boom zit te spelen, maar dat is het Menuet in G-majeur van Bach en dat was dit niet maar het leek er wel op. Met de onderhand voorhanden digitale databases en muziek-herken-programmatuur zou het met die globale aanknopingspunten dan toch verder een peulenschilletje moeten zijn, maar hoeveel middagen ik ook heb zitten internetspitten en app-in-neuriรซn, geen succes.
Fast forward naar een maandje of wat geleden, toen er in mijn dagelijkse Youtubedieet een filmpje voorbijkwam met “stereotiepe muziek van landen in de wereld”, waarin ze voor Belgiรซ iets hadden gekozen dat ik nooit met Belgiรซ zou hebben geassocieerd (wat wรฉl zou ik eigenlijk ook niet precies weten), een sympathiek soortement renaissancistisch-aandoend wijsje. Doorklikken wees uit dat het een nummer betreft van ’t Kliekske, een folkgroep uit Vlaanderen. Oooh, op die manier, ze wisten gewoon niks stereotieps voor Belgiรซ en hebben toen gewoon maar iets genomen dat ervandaan komt.
Maar goed, leuke muziek wel. Renaissancistisch–aandoende folkwijsjes hebben altijd een zwakje bij me behouden, dus nieuwe vondsten in die richting nooit weg.
Dus ik een beetje naar andere nummers van ze luisteren en ik denk, verrek, die stijl. Accordeon, doedelzak, fluitjes. Het zal toch niet? ’t Kliekske blijkt al geruime tijd te bestaan, ook toen ik grofweg min acht ร tien was, dus het zou chronologisch in principe kunnen. Maar kom, hoeveel honderden folkgenootschappen heb je wel niet op aard die dit soort muziek spelen? En inderdaad, een zoektochtje verder moest ik constateren: qua stijl wel vergelijkbaar, maar het onderhavige deuntje zat er niet tussen. Neh. Zou ook wel hรฉรฉl bizar toevallig zijn geweest.
Fast forward (als u dit een stomvervelend lang verhaal vindt moet u gewoon ophouden met lezen hoor, ik merk het toch niet; maar we zijn er bijna) naar afgelopen week. Ik was mijn net-niet-vondst zelf alweer een beetje vergeten, maar de Algoritmen onthouden zulks natuurlijk feilloos en diepten weer ’s wat muziek van ’t Kliekske voor me terug in actieve herinnering. Er bleek nog veel meer van ze online te staan dan ik hierboven zo even in de gauwigheid was tegengekomen, dus kom, ik geef het nog eens een gooi.
En waratje. Net als ik denk, nee hoor, weer niks, vind ik daar als รกllerlaatste nummer op het รกllerlaatste album dat ik van ze doorstruin het bewuste liedje, in de exacte uitvoering zoals op het bandje van vroeger:
Daar zit ik toch wel even van met de kaak wijd en kippenvel in de nek. Hoe is het in vredesnaam mogelijk, om via zo’n totaal ongerelateerde omzwerving uit te komen bij iets wat je al zoveel jaren niet kon vinden. Haha, wauw. Het dekengevoel herinner ik me iets warmer – misschien was de radio-opname toch net een andere uitvoering; live ofzo, al zullen het eerder de paar decennia geheugenvertekening en kindersprankeldemping zijn – maar de oude roering borrelt er niet minder om naar boven.
Het nummer komt van de plaat De Zavelboom uit 1987 en toen was ik (o.a.) negen, dus qua terminus post quem zat mijn herinnering goed. Het wijsje heet kennelijk Paspie (ik neem aan dat je dat uitspreekt als paspjรฉรฉ) Menuet, klaarblijkelijk gecomponeerd door ene A.J. Vanpelt de Maastricht ergens rond 1800 (da’s toch bijna Renaissance, niewaar). Ik kan verder bar weinig over de man of zijn muziek vinden, behalve dat het dansje ook als Menuet van Tongeren de ronde doet en uit een speelboek komt met diezelfde aanduiding.
Update pasen 2024. Terug op Terschelling en het bandje is gelokaliseerd! Het lag inderdaad gewoon een beetje verscholen in de la te liggen waar het hoorde te liggen. Maar helaas: we hebben het van begin tot eind afgeluisterd en het is dus inderdaad indertijd reeds talloze malen overgedubd geworden. Lang leve de Youtuben!
Ingewijden weten dat ik nooit evenveel connectie met mijn mede-eilanders heb opgelopen als met het eiland zelf, maar dit tijdsbeeld uit 1988 vind ik dan wel weer een prachtig inkijkje geven in een wereld waar ik nooit deel van uit heb ambiรซren te maken maar die vanachter mijn beeldscherm alsnog een vorm van importromantiek bij me oproept om de goedmoedige kameraadschappelijkheid die eruit spreekt (misschien stonden ze elkaar buiten de opname om wel naar het leven hoor, geen idee, maar dat zie je dan verder niet): Terschellinger konijnenjagers werken gezamenlijk aan het herstellen van een duinpad en rusten na afloop welverdiend uit met bier, worst en accordeon. Bonusnatuurwandeling aan het einde.
Voor wie de smaak te pakken heeft: het onderhavige Youtubekanaal (behorend bij cultuurhistorische vereniging Schylge myn Lรขntse ‘Terschelling mijn landje’) heeft nog veel meer materiaal. Deze over de aangespoelde containers in 1990 is ook wel leuk (vooral voor wie erbij was. Nog jaren later kon je op braderieรซn de desbetreffende speelgoedsoldaatjes, overhemden en glazen parfumflesjes aantreffen).
Een experimenteel schrift uit mijn jonge jaren dat ik onlangs terugvond. (Waarna spontaan Snorri eroverheen kwam wandelen met zijn natte kledderpoten, dus de vlekken/papierwobbels zijn van iets recenter datum.)

Het idee is dat zoveel mogelijk naburige letters met elkaar een ligatuur of aanverwante inkorting kunnen vormen; vast nog wel meer dan ik hier bij elkaar had verzameld. Een soort onpraktisch steno zegmaar.

Bijvoegseltje: uitwisseling met medeliefhebbers roept in herherinnering dat ik me voor dit schrift best eens vrij direct kon hebben laten inspireren door Griekse ligaturen, waarover mijn desbetreffende leraar namelijk niet lang daarvoor met een boek was komen aanzetten dat ik vast wel interessant zou vinden leek hem (nou zeker! Dank nog, meneer Janssen) want die lusten er tamelijk exorbitante pap van, die ligaturen:
In de kringloopwinkel stond een kek compact geel retro-typmachientje voor 7,50. Ha, grappig. Zoiets ben ik daar nog niet eerder tegengekomen. Zag er nog goed uit en zo te zien prima functioneel ook. Maar ja, wat moet je nou weer met een typmachine Dirk. Nou, typen? Is toch leuk? Kun je leuk dingen typen. Gewoon. Maar okee, vooruit. Zรณ erg hoef ik zoโn ding nu ook weer niet. Ik heb al spullen. Nog best duur ook voor een kringloopwinkel, 7,50.
Enfin, dus ik doe een rondtochtje elders door de winkel en begin gaandeweg toch groeiende interesse gewaar te worden. Je kunt er ook lollige dingen mee bij het bedenken van schriftsystemen, of beter tienvingerig leren typen, of mensen ouderwetse brieven sturen, noem maar op. Nieuw lint erbij kopen, is leuk. Joh, neem mee dat ding.
Maar ik was al te laat: bij terugkeer bleek iemand anders hem in de tussentijd te hebben gekocht. Bwafh, wat geeft het, zei mijn hoofd. Had je weer zoโn sta-in-de-weg in huis gehad waar je misschien รฉรฉn keer mee had gespeeld en dan ligt het maar weer te verstoffen. Typisch weer zoโn Dirkvlaag. (Zie: soroban.)
Maar mijn onderbuik was intussen al aan zijn eigen narratiefje begonnen. Verdomme, had ik โm toch meteen in mijn mandje moeten doen. Wat is nou 7,50. Hij zag er tof uit ook. Fijn jaren 60-design, beetje Guust Flater-stijl. Hij had een aparte toets voor de ฦ en de ฤณ. En als je ermee uitgespeeld was had je hem toch kunnen doorverkopen. Wat zou dit model eigenlijk elders zoal opbrengen? Oh. Juist ja. Fak.
Dus. Nu wil elke vezel in mijn lijf alsnog die typmachine, en wel exact dit model en kleur. Ik vind het een heel amusant proces om te observeren. Je hรกd het niet, je hรณefde het niet, je hebt het nu nog steeds niet; het enige verschil is dat je nu gefrustreerd bent dat je het niet hebt. Ik blijf geduldig โlaat het gaan gast. Je leven is precies even goed zรณnder een Remington 2000โ tegen mijn onderbuik herhalen. Maar die struint halsstarrig door op Marktplaats of er niet tรณchโฆ
Update 1 juli: En nou heb ik โm alsnog. Met dank aan vader!
Deze decembermaand valt me ineens het gebruik op van de term decembermaand. Vanwaar die redundante toevoeging –maand? En: werkt die voor andere maanden ook en zo ja, waarom niet? Hier mijn geheel subjectieve impressielijstje:
Nou. Werp uw duit. Wat gebeurt hier precies? De acceptabelheid van de term heeft vast iets van doen met dat de desbetreffende maand ergens bekend om staat (feestdagen, vogels c.q. hun nesten), maar verder zou ik het zo gauw niet weten.
Een snelle inventarisatie van aantal hits op google.nl geeft resultaten die grofweg (maar bepaald niet helemaal) met mijn lijstje overeenkomen: december steekt er met piek en ballen bovenuit, daarna komt mei met zijn ei, vervolgens het najaar met een lichte voorkeur voor oktober, en als laatste de (na)winter, lente minus mei en (voor)zomer:
Wat ons natuurlijk geen steek dichter bij een antwoord brengt op de vraag waarom de verdeling zo uiteenloopt. Ik ben benieuwd.
Toevoegje: zekere wandelgangen werpen op dat de [seizoen]maanden hens inziens aan vergelijkbare disbalans in accepteerbaarheid lijden:
En dat de predictive text het daarmee eens was: bij intikken van de zomer… en de winter… vulde de telefoon zelf al …maanden aan, bij de lente… en de herfst… moesten de maanden er handmatig erachteraan worden getypt. Bijgeleverde theorette van diezelfde wandelgang: herfst en lente zijn niet homogeen genoeg qua weer/eigenschappen om zinnige units van wat dan ook te zijn.
Interessant!
Update 30-11-’23: Het lijkt erop dat we een oplossing hebben! Met veel dank aan Michiel van Willigen.
๐๐๐
Soms kom je op Google Maps dingen tegen waarvan je denkt, Heuh? Wat รญs dit? En zo ja, waarรณm?
Hier bijvoorbeeld weer zoiets. Backstory: sinds een week of twee staat IJsland-zuidwest op alarm vanwege opwellend magma. Dat hebben ze daar op zich wel vaker en dat is vet spectaculair, alleen minder leuk als het epicentrum precies onder je dorp ligt. Was het vissersplaatsje Grindavรญk in 2021 nog nรฉt aan de lavastroom ontsprongen, nu is de bodem er langzaam aan het openscheuren en zijn de bewoners halsoverkop met hun duizenden geรซvacueerd en zitten sindsdien naar een ‘hele saaie rampenfilm in slowmotion’ (zoals een van de geรฏnterviewden het omschreef) te kijken in de hoop dat het hierbij blijft. Het magma (de magma? Nee, het. Of nee, toch de) zit vooralsnog onder de grond, maar dat het een dezer dagen รฉrgens in de nabije omgeving omhoog komt gutsen is volgens de wetenschappers vrijwel zeker. Er worden koortsachtig hoge aarden wallen opgeworpen, die willen nog weleens helpen. Maar niet altijd. Vingers gekruist.
โ
Enfin. Dus dan bekijkt men eens een livestream en men Googlemapst er eens een beetje in het rond, en ziet dan bijvoorbeeld vervolgens vlak ten westen van het plaatsje een tweetal zendmasten staan:

Moet kunnen nietwaar, zendmasten. Maar: wat zijn die cirkelvormig uiteenwaaierende groeven in de bodem eromheen? Het zijn er honderden en ze lopen precies radiaal vanuit het midden en ze zijn enorm.

Iemand moet er moeite (en flink wat ook) in hebben gestoken om die geulen in het landschap te kerven, maar waar in vredesnaam voor? Ik heb serieus nul idee. U?

Mijn minst luid rammelende pogingen tot verklaring zijn tot dusver:

Maar even: wรกt? Iemand zinnige input? En als u toch bezig bent, doe dan ook meteen even deze bizarre Area 51-achtige cirkels die op hetzelfde terrein staan:

๐
Toevoegsel: zekere onderhavige blogcommentaarders linken naar een site met meer details over de zendmasten (inclusief de cirkels, die ook weer zendinstallaties huisvesten). Dank!
Het betreft materiaal van de Amerikaanse marine, dus tamelijk geavanceerd. (Verklaart ook de aliens.) Concreet op de radiale groeven wordt niet ingegaan, al lijkt dit stukje er vagelijk mee van doen te hebben:
A theory-but-not-practice solution would be to add what’s informally called a “capacitance hat” to the far end of the antenna. But that would mean an enormous umbrella-like structure extending out from the top of that 1,000-foot mast!
[โฆ] What you do is build a matching network of reactive elements, inductors and/or capacitors, at the feed point.
Haha, en dit ook echt:
You want to run tens to hundreds of kilowatts of 30โ50 kHz electrical power into a small multi-turn coil? You have just built a Tesla coil. Enjoy the brief light show as everything in the vicinity of your coil is enveloped in plasma.
Een hele wereld om te exploreren, zie ik wel weer.
โ
๐
29-11-’23: Kleine update (niet over de groeven maar over de vulkanologische situatie daar): tot dusver geen eruptie, maar de grond blijft traag verder openscheuren. Het lijkt er niet op dat de Grindavikingen (zo heten ze echt) spoedig terug naar huis kunnen.
๐
30-11-’23: En we hebben de (hoogstwaarschijnlijke) oplossing!:
De uitwaaierende groeven zijn ingegraven aarddraden die bij slecht geleidende bodem moeten zorgen voor een goede aarding van de zendantenne, deze zitten (zaten) bij Radio Kootwijk ook in de grond (want droog en slecht geleidend) maar bij Radio Nauen (natte weide) bijvoorbeeld niet.
Ha! Veel dank, Michiel! Dat klinkt naar een houtsnijdende verklaring.
Ik geloof dat we hier de desbetreffende aarddraden van Radio Kootwijk zien. Dat komt qua patroon inderdaad verdraaid in de buurt van de Grindavรญk-opstelling:
โ
1-12-’23: Of nee, wacht, deze!

Bam, die is 100% op de neus. Geweldig, andermaal dank aan Michiel voor het toesturen! Zijn bijgaande uitleg:
Het plaatje van het aardnet van Radio Kootwijk dat Drabkikker heeft gevonden is het โsneeuwkristalโ patroon uit 1924. Dat was opgebouwd uit koperen strips om koper (dat toen superduur was, na WO1) uit te sparen. Het nieuwe aardnet uit 1956 was gewoon weer van dikke koperdraad (was er weer volop..), en in hetzelfde radiaalpatroon als Grindavik. Dat werkt schijnbaar voor lange golfzenders het besteโฆOp luchtfotoโs van Radio Kootwijk (van na 1956) is het patroon goed te zien. Of op RAF fotoโs van de Duitse Teerose zender bij Terlet.
De vulkanische bodem bij Grindavik is dus slecht geleidend, en heeft geen grondwater-spiegel binnen bereik.
Ik vind even zo gauw niks van na 1956, maar op deze luchtfoto uit 1929 kun je inderdaad de Kootwijkse radialen zien lopen:

Ha. Leuk, zo’n raadseltocht met bevredigende ontknoping. Ik zou me eens meer in de radiotechniek moeten verdiepen. En Radio Kootwijk wil ik sowieso altijd nog eens naartoe, al is het alleen al om het intrigerende gebouw.

๐
Terug over naar Grindavรญk: Professional Icelander Gylfi Gylfason praat ons bij over de situatie, met o.a. fraaie droneshots van de zendmasten en hun groeven:
En alweer een schrift hoor, jazeker. Zoals vaak heeft het nog geen definitieve naam (zoals altijd: suggesties welkom), maar het ziet er zo uit:
Klik door voor meer!
Per heden verschenen: Quindi, een kleurenvariant op Bibi. Klik op een van de plaatjes (of op Quindi hierboven. โ Of daar weer op. Etc.) om u naar de uitlegpagina te begeven.
Ha! Het leek me al dat Unicodecode zich in principe vrij aardig naar een werkbaar computerapplicatietje zou kunnen laten coderen, alleen ben ik daar zelf niet voldoende bedreven in. En zowaar ziedaar: blogvolger Jan van Straaten maakt het gewoon even!

En nog met een slimmer systeem dan het mijne ook: hij heeft in zijn code iets ingebouwd dat eerst alles wegfiltert dat geen printable Unicodekarakter oplevert, dus met al die <reserved> en non-tekst en Tagbanwa en aanverwante moeilijkdoende tekens heb je dan niet meer te kampen. Geweldig.
Download zijn app hier (en/of de source code hier). Ontzip de zip en installeer de boel op uw computer (negeer alle Trojanen die meekomen) en dan is het verder een kwestie van tekst naar wens invullen en op Enter drukken. Bij mij verschijnen de resulterende Unicodetekens als blokjes-met-vraagtekentjes (kan aan mijn instellingen liggen), maar als je die overkopieert naar iets als Word werken ze alsnog.
Ha! Leuk vind ik dat. Veel dank, Jan.
Hopsa, nog eentje uit de oudere doos. Viltstiftschrift. Of eigenlijk Merkstiftschrift, maar dat assoneert lang zo lekker niet.

Ik ben lekker op dreef met het bijwerken van achterstallige schriften. Deze is van vorig jaar en heet onder voorbehoud zolang Kriskras. Lees!

Update 12-10-2023: en we hebben een app! Met dank aan Jan van Straaten.
draย |ย bkiย |ย kkeย |ย r
แเฅฉโตฅษ
Unicodecode: een zwaar beroepsgedeformeerd bedenksel dat Unicode gebruikt om mededelingen compacter te maken door ze op te hakken in lettergroepjes en die om te zetten naar enkele Unicodekarakters. Hier alle uitleg.
Soms treft men ouwe meuk aan waarvan men denkt, mรดh, op zich is dit best goeie meuk, maar de presentatie kan wel even een opfrissertje gebruiken zeg.
En hop, zo heeft men twee(!) volle dagen millimetergemier en -getier verder een marginaal verbeterde versie van wat tot eergisteren Verticaalschrift heette, maar voortaan onder de veel beter dekkende lading Schuineschrevenschrift door het leven mag.
โ
Nou. Klap dan.
He seemed to be having an argument with himself. After a while Gollum stopped weeping and began to talk. Bilbo halted and flattened himself against the tunnel-wall. Suddenly Gollum began to weep, a whistling and gurgling sound horrible to listen to. ‘It’s gone, gollum. It slipped from us, after all these ages and ages! Curse it! That’s it. When we came this way last, when we twisted that nassty young squeaker. Yes, that’s it. How did we lose it, my precious? Curse it! My birthday-present!’
He hurried a little, getting as close as he dared behind Gollum, who was still going quickly, not looking back, but turning his head from side to side, as Bilbo could see from the faint glimmer on the walls. He was at last beginning to guess himself. Bilbo pricked up his ears.
‘My birthday present. He’s found it, yes he must have. Oh we guess, we guess, my precious. What has it got in his pocketses? It’s gone! Curse the Baggins! Curse it! curse it! curse it!’ hissed Gollum.
Een oud experiment dat ik aantref in een schriftje uit de vroege jaren 2000: neem een stuk bestaande tekst en keer de volgorde van de zinnen om, maar laat de woordvolgorde in de zinnen zelf onaangeroerd.
Geeft een leuk vervreemdend effect: je voelt dat er iets niet helemaal klopt, maar omdat de zinnen individueel gewoon lopen heb je niet meteen precies door wat er schort, en soms lijken de hergeschikte zinsverbanden op een andere manier alsnog weer te kloppen. Werkt ook wel aardig met gedichten.
โโ
Verwant geintje: Alfasyntax.
Via Kottke.org kwam ik op deze simpele doch briljante gniffelgrap door Seth Kranzler: hoe het zou klinken als Steve Reich belt:
In de commentaren merkte iemand op dat het leuk zou zijn als de faseverschuiving niet continu is, maar telkens een tijdje blijft hangen in elk nieuw ontstaan patroon, zoals in het echte Reichwerk. Dus. U voelt โm vast al aan uw wateren. Drabkikker kwijt zich gaarne van deze schone taak.
Toelichting voor wie onder de motorkap wenst te gluren: Partij 1 (linkeroor) herhaalt het riedeltje in constant tempo. Partij 2 (rechteroor) blijft telkens zes riedeltjes gelijk lopen met partij 1, versnelt vervolgens gedurende vier riedeltjes, zodanig dat partij 2 daarna รฉรฉn tel voorloopt op partij 1. En zo het hele klokje rond totdat alles weer bij de begintoestand terug is. Voor dat extra sausje Reich (en ter saaiheidsvoorkoming) heb ik er halverwege een sambabal doorheen menen te mengen.
โฟ โฟ โฟ
Over Steve Reich gesproken: ik kwam van de week het kanaal Small Dots Ensemble tegen dat (o.a.) zijn muziek op inzichtverschaffende wijze visualiseert. Ik snap er maar een halve bal van, maar dat het donders knap in elkaar zit is duidelijk: