De constructie die u dacht dat fout was

Hiep hiep Koningsdag! Lang leve Willy, hwêêk hêêk hêêêk!

Maar terzake.

Kaft

Wat blijkt namelijk. Drab e-bladert eens door De Negerhut, een oude Nederlandse vertaling van Uncle Tom’s Cabin uit 1918, en treft daarin de volgende passage aan:

onweerstaanbaar

Krijg nou stamppot. Daar heb je die wanconstructie uit het Koningslied van vorig jaar: de dag die je wist dat zou komen. In een boek uit 1918!

En verderop nog een keer:

raad

Wat zullen we nu aan onze vélocipède hebben? Werd het Engels een eeuw geleden dan ook al klakkeloos overgecalqueerd? Klaarblijkelijk, als je het origineel erbij pakt:

Irresistible

Advise

Ja, betrapt dus, meneer/mevrouw Mensing. Zal best wezen dat in 1918 half Europa in puin lag en net toen iedereen weer een beetje was bijgekomen de Spaanse griep het aantal slachtoffers nog eens dunnetjes kwam overdoen. Maar dat geeft u nog niet het recht zulk krom vertaalwerk te leveren zeg. Foei!

Maar nee, te vroeg gekreten. Wie schetst namelijk mijn verbazing dat* enig googlewerk klinkklaar uitwijst dat de constructie die x [werkwoord] dat [werkwoord] vroeger volkomen gemeengoed in het Nederlands was?

wist

verstoppingen

jec5bfus

hoop

Daar sta ik werkelijk van te kijken. De constructie was er dus al toen men nog met ſſen ſchreef, en pas in recenter tijden is men haar fout gaan vinden—mogelijk precies omdat ze op krom vertaald Engels lijkt. Tsss.

Nou. Een woord van verontschuldiging aan John Ewbank lijkt me hier wel op zijn plaats. Sorry John, je bent bij nader inzien geen prutser vanwege regel 4 van het Koningslied.

~

*Ja, ook de constructie verbazing dat wordt nogal eens als fout beschouwd, maar ten eerste zijn de alternatieven onmogelijk onbeholpen, ten tweede bevind ik me in goed gezelschap.

Het Boek der Wondertekenen

Ja, het Voynichmanuscript en de Codex Seraphinianus kent u inmiddels wel (zo niet: ga dat even regelen ja), maar had u deze al gezien?

Book of Miracles

Ik nog niet namelijk. Kan aan mij liggen hoor, ik verneem dingen soms wat laat als gevolg van geen tv en kranten. Maar bij mijn locale Betere Boekhandel (dus niet de Blauwe Kringspier) werkt een jonge knaap met liefde voor de curieuzere verzamelaria, die zijn meerderen ertoe heeft weten aan te zetten onlangs niet alleen een fysieke Seraphinianus in huis te halen (ik mag hem van mezelf pas hebben als ik mijn Assyriologieartikel af heb, quod nog lange non), maar nu ook het zogeheten Wunderzeichenbuchofwel The Book of Miracles.

Deze slideshow vereist JavaScript.

Blijkt zich om een recentelijk ontdekt Duits boekwerk uit de Renaissance te handelen, waarin bakken vol onverklaarbare verschijnselen in kraakheldere kleurillustraties staan beschreven. Volkomen geweldig ding en uitgevoerd in een luxe editie die elke bibliofiel het speeksel uit de mondhoeken ontlokt. Raaah, hebben!

Er in de winkel in bladerend zag ik tot mijn vertier dat lang niet alle taferelen zo onverklaarbaar zijn als ze indertijd moeten hebben geleken. Vooruit, brandende stukken hout en zwermen draakjes die uit de hemel komen zetten zijn wat eigenaardig (om over die sexy polyzoë chick nog maar te zwijgen), maar dit hier is dat allerminst:

23469efe-c62e-4a0c-9538-b4d36b4aa5e8

Wat we daar zien is een vrijwel natuurgetrouwe weergave van een heden ten dage compleet begrepen fenomeen, namelijk een specifiek type halo, veroorzaakt door ijskristallen in de atmosfeer. Meer bepaald hebben we hier de zogeheten bijzonnenring, met daarop gelegen de zon zelf, twee bijzonnen en twee 120-graads bijzonnen; in totaal vijf ‘zonnen’ dus. In fisheye-perspectief is de formatie goed zichtbaar:

Bijzonnenring

De foto kijkt recht omhoog, naar het zenith (die kleurige bocht in het midden heet dan ook toepasselijk de circumzenithaalboog). In werkelijkheid kun je de bijzonnenring namelijk alleen rondom de horizon zien en niet aan de horizon zoals in de tekening, maar zulk soort vrijheden nam men in 16e eeuwse haloschilderijen wel vaker. De onderlinge afstanden tussen de zonnen en het verschil in helderheid zijn daarentegen volstrekt accuraat weergegeven, evenals de onwerkelijk krijtdunne streep waaruit de ring inderdaad bestaat en de ‘uitveeg’-stralen naar buiten toe die zo karakteristiek zijn voor bijzonnen. Zo ziet het er in het echt uit:

Cool nou? Ook dit ding is zonder twijfel een halo, al is het iets minder duidelijk welk type:

hola

En zo bevat het boek nog een hele hoop meer Wunderzeichen in de atmosferisch-optische hoek. Zoals deze bijvoorbeeld:

710f67d3e39231f35cf5ab08a6352279

Vlammen in de wolken. Yeah, right. Nou, niet te snel met uw oordeel. Er is een hemelverschijnsel dat men pas recentelijk een beetje begint te begrijpen, sprites genaamd: een spookachtig soort bliksem die boven de wolken opflitst, tot op hoogtes van een kilometer of honderd en veelal rood van kleur. Kan dat hier geen impressie van zijn? Ik vind de gelijkenis met onderstaande topfoto van sprite-jager Jason Ahrns op zijn minst treffend:

Sprites

Nouja, enfin en dus ook als zodanig in principe. Het lijkt me wel duidelijk wat ik dit jaar van u voor mijn verjaardag ga krijgen.

PS. Zou Taschen zichzelf nou zo genoemd hebben in de hoop dat het woord Taschenbuch voortaan met hen geïdentificeerd zou worden? Zegmaar à la dat je je appelstroopfabriek Rinse noemt? – Ah, nee: het is de naam van de oprichter.

Nieuw Drabdesign!

Ja, dat was lachen gieren brullen hè. U was er natuurlijk met zijn allen keihard ingetuind, dat Drabkikker ineens de Belastingdienst was geworden. Eén April! Ha! Ha! Broe! Kuche. Nou.

Maareh, dat nieuwe design bevalt me eigenlijk wel. Zo is de tekstkolom bijvoorbeeld veel breder dan bij het vorige, wat ten goede komt aan de eventuele plaatjes & filmpjes die zich erin bevinden en daarmee aan uw kijkgenot. Hier, moe’s zien wat een breedbeeldluxe:

Dus weet u wat? Ik laat het lekker zo! Fris & fruitig nieuwe horizonten tegemoet, vol eh, dingen enzo.

Aangifte doen over 2013

Als u een aangiftebrief hebt ontvangen, moet u aangifte inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen doen. Hebt u geen aangiftebrief voor 2013 ontvangen? Maar verwacht u wel dat u belasting moet betalen of denkt u dat u meer dan € 14 terugkrijgt? Doe ook dan aangifte.

Doe digitaal aangifte!

Digitaal aangifte doen kan dit jaar op 2 manieren:

  • met het aangifteprogramma
  • met de Mijn Aangifte-app

U kunt deze aangiften niet gebruiken als u in 2013:

Aangifte vooraf laten invullen? Dat kan nu!

Als u digitaal aangifte doet, vullen wij een aantal van uw gegevens alvast voor u in. Bijvoorbeeld uw loon en de WOZ-waarde van uw huis.

Helpt iemand u met uw aangifte?

Hier vindt u nuttige tips.

Let op!

Helpt de persoon die u vorig jaar hielp bij het invullen van uw aangifte, u dit jaar ook? Dan moet u dit jaar opnieuw een DigiD-machtiging aanvragen.

Helpt u iemand met zijn aangifte?

Hier vindt u nuttige tips.

Doe aangifte voor 1 april

Dan krijgt u voor 1 juli bericht van ons.

Geen aangifte mogelijk voor 1 april?

Kunt u niet vóór 1 april aangifte doen? Vette pech, haha! U bent te laat met aangifte doen. U kunt hiervoor een boete krijgen.

Aangifte doen op papier

Kunt of wilt u niet digitaal aangifte doen? Dan kunt u aangifte doen op papier.

Zie ook

Viozia 25 jaar!

Viozia 25

Als niet onlangs bezoeker Vincent een aantal reacties op mijn Vioziaanse pagina had geplaatst, was het waarschijnlijk pas ergens in augustus tot me doorgedrongen dat het dit jaar 25 jaar geleden is dat ik de taal bedacht. Sterker: dat is precies vandaag! Kimo zo qaybale oaqa! Feest & trompetters!

Kimo!

De vraag luidde: Is er een nieuwere grammatica voorhanden? Tja. Sinds die van 2002 heb ik nooit een update gemaakt, en ook al heb ik het Vioziaans daarna nog een tijd bijgehouden, tegen het eind van de jaren ’00 is daar de klad een beetje in geraakt. Mede omdat ik intussen volleerd taalkundige was en vond dat het Vioziaans maar eens goed etymologisch kloppend moest worden gemaakt. Waarop ik finaal de draad in mijn eigen labyrint kwijtaakte en de brui aan Maarten gaf door middel van een handdoek. Veel leuker & makkelijker om nieuwe talen en schriften te bedenken, waarvan akte. Voeg daarbij dat mijn externe schijf, waar veel van het recentere Vioziamateriaal op stond, in 2012 de mosterd aan Abraham zijn pijp gaf en u begrijpt misschien het gebrek aan voortzetting.

Gygis alba 3

Maar men laat zijn eerstgeboren kindje natuurlijk niet zomaar in de steek, helemaal niet als het 25 wordt. ’t Is jammer genoeg wat te kort dag om u ter gelegenheid van dit heuglijk gebeuren vandaag al iets te bieden, maar het ligt in mijn bedoeling om dit jaar een Zo Bijgewerkt Mogelijke Grammatica van het Vioziaans te vervaardigen, waar dan dus ook een mooi font bij zal behoren. Ik ben al begonnen! Vincent krijgt het eerste exemplaar, als dank. (Geen zorg, u ook, want het wordt een pdf.)

(Ingewijden zullen op de foto’s de Gygis alba herkennen, al sinds 1999 de nationale vogel van Viozia. Dat Honolulu in 2007 dat concept dus gewoon klakkeloos gejat heeft verdient verder geen vermelding. Echt super origineel, jongens. Met jullie rare taal.)

Strandbeest!

Sutorando-bīsuto

Het was natuurlijk van de zotte dat uw Drabdrab als dik-quindecennarisch Theo Jansen-fan nog geeneens een eigen Strandbeest in zijn bezit had, maar zoals onlangs gemeld is dat gemis nu dan eindelijk gelenigd. Het model moest alleen nog even in elkaar geknutseld, wat ik van de week met glunderende pretoogjes heb zitten doen. Authentieke kinderlijke bouwdoosvreugd!

Constructie

Pootjes

Half Strandbeest

Propellertje

Strandbeest!

En daar istie dan, is het geen oeliewoeliewobbie? Twaalf poezeltjes van pootjes en een propellertje om op te vreten! Niet letterlijk, Snorri, godver.

Snorri

Hap

Leuke speeltjes zijn leuk! Vooral als ze gaaf zijn. En Theo Jansen is gaaf met een hoofdletter P. Lees vooral die man z’n boek ook.

Lekker wapperen

Bijzonder fraai aantrefsel om u het weekend mee te vermaken: Earth, een interactieve simuleur van de actuele wind- en waterstromen over de gehele planeet. Instelbaar op allerlei hoogten, waarden en projecties.

Earth0

Earth3

Earth

Aha, dus dáárom kwamen die mannen met baarden zo moeilijk om de Kaap heen!

Via BoingBoing.

Marimbo Vibrinato

Zoals aangekondigd was ik hedenochtend naar de Canto Ostinato door Oscar Alblas en Martin de Greef op vibrafoon respectievelijk marimba. Door stommiteiterie met de bus misten we notabene nog de eerste minuut ook, maar ze lieten ons er gelukkig nog in voor de buitengewoon fraaie uitvoering.

Martin de Greef en Oscar Alblas

Want dat was het. Zoals al duidelijk was uit de korte versie zijn de twee instrumenten uitermate geschikt om het stuk op uit te voeren en vullen ze elkaar bijzonder mooi aan, de marimba voor de korte warme tonen en de vibrafoon voor de lange heldere. De prettig kleinschalige setting (cultureel centrum De Tuin in Leusden) maakte dat je er goed bovenop zat en zowel het slagwerk (heet dat zo bij idiofonen?) als de interactie tussen de twee uitvoerenden nauwgezet kon volgen. Aangever Alblas diepserieus en geconcentreerd, De Greef olijk verontschuldigend bij het misslaan van een enkel plankje, wat geen naam mag hebben als je bedenkt dat ze uit hun hoofd speelden (de partituur bleef liggen op de eerste pagina, voor de rest hadden ze alleen een spiekbriefje). Na de uitvoering van een uur stonden de konen hun welverdiend op de wangen. Lof!

Stokjes

Er zijn beeld- en geluidsopnamen gemaakt; naar verluidt komt daar tenminste een deel van op de site van De Tuin, dus hou dat in de gaten. Hopelijk staat het gestommel van de telaatkomers er niet te prominent op. In de tussentijd hieronder alvast een indruk aan de hand van Drabs barre amateurbeelden (zoek de Blinde Schildpad):

Goed werk, heren! Op naar een cd.

~

Update: En daar is het beeldmateriaal. Inclusief de eerste minuut, ha! Hebben we de ervaring toch nog compleet.

(Door het thema heen niezen, schaam je.)

Filmpjes!

Gewoon een fijne greep kijkmateriaal. Achterover die stoel, scherm op groot en negeren die in de warre winter.

Dennis Hlynsky trekt spreeuwsporen.

Duivelsroggen doen een gooi naar evolutie. (Met dank aan Bastenius.)

Extreme halo’s in Peru.

Met de sprinter van Amsterdam naar Weesp.

Deze kan ik op de piano!

De evanescente groene flits.

Gerard van Maasakkers zingt een veel te kort stukje De Zwemmer van Boudewijn de Groot.

Zo’n eentje heb ik zojuist binnen! Nu nog in elkaar zetten.

Wat en hoe in het Nǀuu (ook bekend als Nǁng. Van de !Ui-familie, uweetwel).

Хоббит

Zojuist deel twee van The Hobbit gekeken. Je weet dat je dat niet moet doen hè, en toch niet kunnen laten. Wàt een lading bombastogene but is dat zeg; met terugwerkende kracht vind ik The Lord of the Rings een smaakvol en subtiel uitgevoerde set kwaliteitsfilms.

MV5BMzU0NDY0NDEzNV5BMl5BanBnXkFtZTgwOTIxNDU1MDE@__V1_SX640_SY720_

Best knap op zich, om een fantasieverhaal nog zo onrealistisch te krijgen. Ja hoor, vaten vol dikke dwerg blijven gewoon drijven zonder deksel erop door acht watervallen terwijl je door een roedel orks wordt belaagd. (Daar word je trouwens toch doodmoe van als ork, om de hele dag zo episch te praten? ‘Hee Azog, mag ik jouw Clearasil even lenen?’ – ‘ISHHH NURAKH BOGR KHABASHHHH….’ – ‘Nee, ja, okee, sorry.’ ) Túúrlijk, we smelten even in drie minuten een vijftig meter hoog gouden standbeeld waar die draak dan fijn doorheen kan zwemmen. Hup, weer zeventien wargs te grazen met één pijl terwijl ik met m’n enkel een bergtrol wurg, hak splijt klief, hee hoi totaal niet voor de kijkcijfers bedoelde elfenbimbo, potje interraciaal cohabiteren?

En nog steeds met dat mislukte font hè. Wel leuk dat Stephen Fry erin zat, dan weer wel, en dat knipoogje naar Gimli was wel aardig. Maar eh, verder hou ik het lekker bij de Russische verfilming uit 1985. Stukken beter; zelfs zonder ondertitels.

(Mèt ondertitels is hij trouwens ook wel leutig.)

Orgel-Ostinato II

Ja, hoe uitgemolken het stuk het laatste demicennium ook is, ik kan het niet laten er af en toe toch weer een versie van in huis te halen. Uitmelking kan een kunstuiting immers zelf niet aangerekend worden, en de Canto Ostinato blijft een bekoorlijke compositie.

Toon Hagen - Canto Ostinato

Ietwat aan de late kant kwam ik er namelijk achter dat, na de fraaie vertolking van Aart Bergwerff in 2007, nu ook Toon Hagen een versie voor kerkorgel op de plaat heeft gezet.

Maarreh, nou. Ik weet niet.

De uitvoering begint al vreselijk gehaast. De openingssecties, die nou juist zo’n zorgvuldig ingehouden opbouw verlangen, worden er in minder dan een minuut doorheen gejaagd, daarmee de hele bedoelde spanningsboog van verwachting naar opluchting teniet doend.

Toon Hagen

Voorts, waar Bergwerff het orgel op enkele heftige passages na zacht en lieflijk hield, lijkt het Hagen te behagen om waar het maar kan zo veel mogelijk registers tegelijk open te trekken. Met als gevolg dat de haren u op gezette tijden in het gezicht worden gewapperd door een geluidsmuur waar wijlen Simeon ter plekke van uit zijn graf zou opstaan. Beluister bijvoorbeeld eens vanaf minuten 2 en 4:

Geweldig

Is natuurlijk een smaakkwestie, dat snap ik ook, en het voorkomt in ieder geval dat reformatorische recensenten als A.M. Alblas* in dromenland raken. Maar wat mij betreft doet dat gedaver alleen maar afbreuk aan de gedeelten die werkelijk heel fraai en subtiel zijn, zoals deze vondstige opbouw naar het thema hier:

‘Goed voorbeeld doet goed volgen,’ reageert Bergwerff himself niet geheel zonder zelfvleiing op Alblas’ recensie. Wel, over dat eerste ben ik het eens. Maar het tweede? Hmm. De mooie passages zijn mooi, maar a.u.b. een beetje easier on the schuifjes voortaan, Toon, dan komt het geheel stukken beter tot zijn recht.

~

* Kennelijk geen familie van Oscar, die van de wonderfraaie vibrafoon/marimba-uitvoering. Update: Hee! Krieg no tett’n! Op 26 januari aanstaande voert hij eindelijk de langverwachte volledige versie uit! Ooee, daar wil ik heen.