Ja, sorry dat ik het weer op de jaren ’70-disco loop te munten, maar dan had dat decennium ook maar niet zulke fenomenaal slechte liedjes moeten voortbrengen. Hier weer zo’n juweel, van ons eigen modderbodem, met echte stukjes Patty Brard: Luv’ en de spetterende alarmschijf Trojan Horse.
Het helemaal aan gort fileren van de tekst laat ik ditmaal aan u over:
You came in through the door – like a Trojan horse You came onto the floor – like a Trojan horse You looked around and saw me, but your eyes remained the same But soon you would show more – like a Trojan horse
Come on, now one, two, three
You’re gonna dance with me One, two, three, four, five You say I’ll be your wife You move a little fast, now wait a little while If you want to last, you show a little style
The gates are not yet opened, So the horse cannot come in When you tell a happy story, The beginning you begin
You got to take your time – like a Trojan horse Don’t know what’s on your mind – like a Trojan horse You came, you saw, you conquered, but you move a little fast You made your plan just fine – like a Trojan horse
Zoals trouwe volgelingen weten ben ik een groot fascinant van complexe patronen die uit simpele regels voortkomen: Conway’s Game of Life, de textuur van karnemelk, e.d. Heeft voor mij op een heel diep soort manier te maken met hoe dat verbluffende universum van ons heeft kunnen ontstaan uit een amorfe klonter meuk.
Hier weer zoiets namelijk. Kinderlijk simpel principe, intrigerende implicaties. Met een moeilijk stel woorden heet het Diffusion-Limited Aggregation, wat in lekentaal gewoon betekent: regel een zooi random ronddwarrelende deeltjes en laat ze aan elkaar kleven zodra ze elkaar raken. Het gevolg: organische, vertakkende formaties die aan koraal doen denken, of ijsbloemen, of bergketens.
Hieronder ziet u het principe in actie. Een veld met deeltjes (grijze stippen) dwarrelt ongericht rond; daarbinnen wordt een aantal ‘zaadjes’ geplant (gekleurde stippen). Zodra vervolgens een grijs deeltje een gekleurd deeltje raakt, kleeft het eraan vast en krijgt het dezelfde kleur, daarmee zelf een zaadje wordend.
Dat is alles; verder doet het toeval zijn werk en beginnen de koralen vanzelf te groeien. De grijze deeltjes bewegen compleet random, ze hebben geen ingebouwde voorkeur voor een bepaalde richting of bijvoorbeeld een neiging sneller naar een reeds gevormde ijsbloem te dwarrelen dan ervandaan. Je zou verwachten dat dat een amorfe klonter meuk oplevert, zo’n doelloos proces; maar nee dus. Zonder dat de deeltjes het van tevoren van plan zijn, brengen ze orde aan in de chaos.
Ik vind dat verregaand gaaf, en omdat ik ook nog eens een amateurhacknerd ben heb ik er een simulatieprogrammaatje van gemaakt*, waaruit bovenstaande animatie afkomstig is. Brownian Trees heet het, want zo worden die bergketens genoemd. U kunt het programma hieronder downloaden om er zelf mee te spelen.
Download Brownian Trees
Klik met rechts op deze downloadknop hier en selecteer ‘Link opslaan als…‘ of welk equivalent uw bräußer daar ook maar voor biedt. Daarna ontzipt u het bestand, en eenmaal geopend gaat de simulatie vanzelf van start. Voor nadere instructies drukt u binnen het programma op F1. Zo maakt u de platte stipjes bijvoorbeeld bol door op D te drukken, en met P verbergt u de grijze deeltjes.
En dan maar gewoon toekijken. Leuke observaties om te doen zijn: Welke kleur gaat winnen, en waar komt dat door? Waarom kruisen twee kleuren elkaar nooit? Wat voor verschil maakt het hoeveel grijze deeltjes er in het begin zijn? Is het leven eigenlijk niet ook een diffuus aggregaat van alsmaar aangroeiende stukjes ervaring? En zo meer.
Ik zou zeggen, pret ermee! En een fijne herfst, ook.
* Voor de geïnteresseerden: de simulatie is gemaakt in GameMaker 8 en omdat het een .scr-bestand is (mijn blogbovenbazen staan het begrijpelijkerwijs niet toe om .exe-bestanden up te loaden) kunt u het ook als screensaver instellen: klik met rechts op het ontzipte programma-icoon en selecteer ‘Installeren’. (Dit alles welteverstaan onder Windows; of de boel ook op Mac draait moet u even aan Blinde Schildpad vragen.)
Update. Hier nog een puik voorbeeld van Diffusion-Limited Aggregation in het wild, maar dan in 3D en met een stevige zijbries:
Sommigen onder u herinneren zich misschien nog het Grote Brildrama van 2008. Drab moest een nieuwe bril, kwam er totaal niet uit bij de kijk-o-theek, kreeg twee modellen mee op proef, die hij vervolgens aan zijn vrienden voorlegde ter overweging.
Nee, dat was een goed idee:
Bril A, zonder twijfel!
Bril B natuurlijk!!!!
als je meer voor de wijven gaat zou ik bril A kiezen […] en onthoud, ik heb er verstand van want ik werk bij Brill
Ik vind ze allebei een beetje eng! Kun je niet nog een paar foto’s doorsturen waarop je glimlacht, zodat we een beter oordeel kunnen vellen?
Bril A ziet eruit alsof je ermee geboren bent […] bril B… die bril doet me denken aan de bril van oom Lammert Lammerts toen hij 102 was en dood ging.
GEEN VAN BEIDEN! Waarom zo een dik montuur, doe iets dunners en ronders aub! De associaties die ik bij beide krijg zijn niet mis, zeg maar (semi-serialkiller virgin still living in his parent’s basement gaat elke zaterdag winkelen met zijn moeder als enige uitje van de week, dat soort spul…)
Is dit weer een grap?
Het zal niemand verbazen dat het uiteindelijk bril C werd.
Precies, zelf nadenken is het devies, een raad die ik dan ook goed in mijn mediotemporale cortex heb geprent, en daarom ben ik er ditmaal lekker op eigen houtje (vooruit, en dat van mijn lievelings-Egyptologe) op uit gegaan. En ziedaar dan mijn nieuwe hoofd voor de komende jaren!
Kandie? Zo niet, heeft u PECH, HAHA!
Terugrekenderwijs kom ik erop dat dit in mijn lange brildragende leven (vanaf m’n achtste) bril nummer 6 is.
Toch interessant hoe zo’n ding een integraal deel van je hoofd en daarmee je leven is. Met bril 1 zag ik voor het eerst de Eiffeltoren, met bril 3 mijn dode moeder, met bril 5 ben ik doctor geworden. Wat beleeft een mens dan ongehoord veel.I wonder where I’ll float next?
Oh! Wacht, ik vergeet nog deze! Mijn allereerste bril had ik al op driemaandige leeftijd, gemaakt door mijn vader van ijzerdraad en een slaoliefles.
Licht gaat boel veel snel, dat weet u wel. Waar een auto in een seconde een groffe dertig meter aflegt, zit het licht van de koplampen in hetzelfde tijdsbestek al bij de maan. Rap, noemen we dat. Sterker, het is de absolute snelheidslimiet van het heelal.
Een realtime lichtpuls van de aarde naar de maan.
In alledaagse huiskameromstandigheden kun je dan ook met gemak zeggen dat licht oneindig snel gaat. Knip de plafonnière aan en het licht is meteen bij het tapijt, zonder vertraging. Tenminste, zo lijkt het. In werkelijkheid moet het licht, net als het water uit een sprinkler, de afstand plafond-vloer overbruggen, en daar heeft het wel degelijk enige tijd voor nodig. Maar dan dus een veels en veels te korte tijd om met het blote oog te kunnen waarnemen.
Enter femto-fotografie: een hogesnelheidsfilmtechniek ontwikkeld door Ramesh Raskar, waarmee opnames kunnen worden gemaakt tegen een biljoen beeldjes per seconde. Een biljoen! Waar een normale filmcamera er dus vierentwintig maakt hè.
Nou, en dat is rap genoeg om licht te zien bewegen:
Woha. Daar sta ik toch wel even met open mond bij te gapen. Hier zien we dus het àllersnelste eh, spul dat er per definitie in het universum bestaat, doodkalm door de kamer wandelen alsof het de lapjeskat is. Ik weet een Zwitser die dit heel tof zou hebben gevonden.
Hieronder legt Raskar het principe van de femtofotografie nader uit. Oh, en je kunt er ook mee om hoekjes kijken. Neehoor, ik had mijn onderkaak verder niet meer nodig vandaag.
(En trillion is Engels voor ‘biljoen’ hè. Dat u niet denkt van eh, zeg hoor eens.)
U kent deze fijne feestdeiner natuurlijk net als ik van Boney M, maar dat is niet het origineel. Van oorsprong is het een Jamaicaans raggaenummertje van The Melodians:
En er zijn nog tientallen covers in omloop, waarover later meer.
Waar ik me nu op zou willen richten is de tekst. Heeft u wel eens goed geluisterd, c.q. ook maar enig idee waar ze over lopen te zingen?
Kijk nee, de historische setting is u misschien bekend: zesde eeuw voor Christus, de Judeeërs zijn massaal door de Babyloniërs hun land uit gedeporteerd – een verhaal waarmee de Jamaicanen zich nogal kunnen identificeren, zelf indertijd immers ook niet op de meest zachthandige manier van woonplaats veranderd – en zitten aan de Eufraat naar huis terug te weemoeden, zoals verslagen in Psalm 137:
By the rivers of Babylon, there we sat down, yea, we wept, when we remembered Zion. We hanged our harps upon the willows in the midst thereof. For there they that carried us away captive required of us a song; and they that wasted us required of us mirth, saying, Sing us one of the songs of Zion. How shall we sing the LORD’S song in a strange land?
Sara, kan ìk het helpen dat ze Hava nagila niet leuk vinden?
Maar dat zingen The Melodians niet. Noch Boney M, noch enige cover waar ik het bestaan van weet. Verre van. Hier het eerste couplet in de versie van The Melodians:
By the rivers of Babylon Where he sat down And there he wept When he remembered Zion
Laten we er eens vers voor vers door heen lopen.
By the rivers of Babylon, okee, da’s duidelijk, niets over op te merken verder. De rest van het couplet is mysterieuzer. Where he sat down. And there he wept. When he remembered. Wie is he? Moet dat niet we wezen, zoals in de Bijbelversie? Wordt niet verhelderd verder, ook niet verderop in het lied. Nouja, de Onbekende Judeeër/Rastafariër, zullen we maar aannemen. Moet kunnen, een beetje dichterlijke vrijheid, al ruikt het m.i. eerder naar ‘de Bijbeltekst niet helemaal meer weten.’
Maar dan. Wat is het verband tussen regel 2 en 3? Where he sat down, And there he wept. ‘Waar hij neerzat, en daar weende hij’? Dat loopt niet. And where he wept, zou je zeggen, dan heb je gewoon drie opeenvolgende bijzinnen: ‘Waar hij x, en waar hij y, toen hij z’.
Alleen, in dat geval moet er daarna dus wel een hoofdzin komen, die je vertelt wát er dan precies gebeurde toen hij x, y en z. Maar die hoofdzin is er niet. Het tweede couplet begint met een totaal nieuw onderwerp, zie hieronder, en laat ons daarmee compleet in het ongewisse hangen. Alsof je begint met ‘Toen Nebukadnezar mij gisteren om een vuurtje vroeg…’ en dan overschakelt op hoe je het beste je dreadlocks kunt onderhouden.
De enige manier waarop hier kaas van is te maken is het woordje And schrappen: dan is het resterende There he wept de benodigde hoofdzin, en When he remembered Zion daar weer een bijzin bij.
Of je doet wat Boney M doet: behalve het wat logischer gebruik van we in plaats van he vervangen ze Where door There en And there door – een tikje lafjes maar okee, het loopt tenminste – Yeah.
Nebukadnezar II
Nou, dat ging al niet erg soepel hè? Wel, het tweede couplet is er zinsbouwtechnisch zo mogelijk nog erger aan toe; dusdanig dat zelfs Boney M het niet weet te redden:
‘Cause the wicked carried us away captivity Required from us a song How can we sing King Alpha’s song In a strange land?
Carried us away captivity. Joehoe, voorzetseltje in vergeten? Jullie bedoelden natuurlijk captive, zoals in de Bijbeltekst, maar dat liep niet lekker in het ritme. Of moeten we captivity soms bij de volgende regel voegen en opvatten als het onderwerp bij required? ‘Cause the wicked carried us away, captivity required of us a song. Gevangenschap die een lied verlangt? Kom nou. En dan nog, kun je dan niet beter When the wicked zingen?
Carried us away? Haha, bekijk het, jullie mogen mooi zelf lopen.
Boney M kiest voor beide oplossingen tegelijk: ze zingen When in plaats van ‘Cause (althans volgens de uitgeschreven liedtekst: ik vind het meer naar Then klinken, of zelfs naar Let – maar laten we het niet nog ingewikkelder maken dan het al is) en voegen het in‘netje toe.
Zaak opgelost, zou je zeggen. Ja, nee dus. Want hoe combineert dat dan met de regel erna? When the wicked carried us away in captivity,Required from us a song. Is dat telegramstijl, à la ‘Toen we van de week zaten te djembeeën in de Hangende Tuinen, er een fles emmerkorenbier bij open trokken’? Kweenie hoor, op z’n minst houterig. En je zou haast denken dat Boney M dat halverwege het zingen ook inzag, want de tweede keer dat de passage langskomt luidt ze Requiring of us a song.
Maar het doet er niet toe, want of je nou telegramstijl gebruikt of een ing-vorm, we zitten in beide gevallen opnieuw met het probleem uit het eerste couplet: een bijzin die met When begint, zonder dat er een hoofdzin volgt die uitlegt wat er nou in King Alpha’s naam gebéúrt daarna. (Dat is hoe Rastafari’s hun god Haile Selassie noemen, voor wie het zich afvroeg.)
Haile Selassie I
En zo gaat het door. Er is ook nog een derde couplet (gebaseerd op een andere psalm, nummer 19), maar mijn punt is inmiddels wel gemaakt, denk ik: het taalgebruik in Rivers of Babylon is op zijn zachtst wonderbaarlijk te noemen.
Dat vonden die tientallen in omloop zijnde covers duidelijk ook, getuige het feit dat ze zonder uitzondering aan de tekst hebben gesleuteld, elk weer op een net iets andere manier. Of nouja, sleutelen; dat impliceert nog een bewuste keuze. Je krijgt bij sommige versies eerder de indruk dat ze werkelijk elk spoor bijster zijn (geef ze eens ongelijk) en hun harp maar helemaal aan de wilgen hebben gehangen. [<< Vat u ‘m? Vat u ‘m? Por, por.]
Om u een idee te geven van hoe uiteen de verschillende versies lopen en omdat ik in het geheel geen autistische neigingen vertoon hoe komt u erbij, heb ik ze eens allemaal in een schema bijeengegaard. U kunt er bovenstaande afspeellijst bij opzetten (Waarschuwing: overmatige blootstelling aan Rivers of Babylon kan leiden tot maandenlang ongecontroleerd neuriën van Rivers of Babylon) en de desbetreffende tekstvariant tussen de accolades opzoeken. Rood correspondeert met wat The Melodians zingen, blauw zijn alle andere opties die ik ben tegengekomen. Goed mogelijk dat er nog meer zijn.
(Met dank aan redditeur lindy-hop voor het identificeren van de kreet Oh Fari: een verkorting van Ras Tafari, andermaal een aanduiding voor H. Selassie.)
Als u een nummer kent dat in zo veel versies circuleert mag u het zeggen. Ik bedoel, het is in Bijbelse sferen niets ongebruikelijks dat teksten in meerdere varianten voorkomen (vraagt u de volgende keer bijvoorbeeld maar eens ‘Welke, die van Exodus of die van Deuteronomium? En bedoelt u dan de Tora, de Septuagint of de Vulgaat?’ als iemand over de Tien Geboden begint), maar wat hier aan diversiteit uit de lade wordt getrokken is sterk.
En het bizarre is vooral: al die variatie ten spijt, er zit niet één cover tussen met een begrijpelijk lopende tekst! Ze doen het allemaal anders, en ze zijn allemaal op een andere manier wartaal. Dat is best knap.
Nouja, wat kun je ook anders verwachten hè, in een lied over Babylon. [Por.] Precies. Daarom dan ook afgesloten met de cover die alle andere covers overbodig maakt: Bruce ‘eigenlijk heet ik Ernst Gottfried Bielke‘ Low met Die Legende von Babylon:
En dit was dan weer Ouwe hitjes helemaal aan gort fileren. Volgende week: het complete oeuvre van Bløf. Ik zeg, goedenavond!
Een maand of wat geleden heb ik een Youtube-playlist samengesteld van de betere video’s met atmosferische optica erin: halo’s, regenbogen, parelmoerwolken, noem maar op. Ook wel leuk voor mijn Drabkikkerpubliek leek me zo; vandaar ziehier.
De bijgeleverde beschrijvingen en commentaren op wat er te zien is variëren (“HAAARP“) in accuratesse, maar het beeldmateriaal is zeer de moeite waard voor wie pret in dergelijke dingen schept. Benieuwden naar de correcte namen van de getoonde fenomenen wenden zich tot mij of tot mijn trouwe medehemelfiel Blinde Schildpad.
Klik op PLAY ALL om alle video’s achter elkaar te zien. Het zijn er zo’n veertig inmiddels; mocht u nog geschikte toevoegingen hebben (liefst met bewegend beeld; foto’s hebben we al genoeg), laat het weten!
Dat je je wel eens random met Google Maps loopt te vermaken van dat je denkt van Wat? Tjek deze structuren bijvoorbeeld eens:
Naar het strand geweest Drab? Nee, dit is in Egypte, en die zandslierten strekken zich uit over een gebied ter grootte van, grofweg, Italië. Door de wind. Woha.
En nu we hier toch zijn, wat in ’s hemelsnaam is dit?
Is dat… een kustlijn? In de Sahara? Jep. Blijkt dus gewoon een vukking meer te hebben gelegen.
Je leert elke dag wat.
Wat dit tot slot is laat ik aan uw eigen fantasie over. Ik zeg er alleen maar bij dat het 1) zo groot is als de provincie Utrecht; 2) niet op de kaart staat en 3) zoom er maar eens op in.
Rara, wie zien we hier? Goed kijken, u kent ze beter dan u denkt.
Heel goed, het zijn de aarde en de maan. Gefotografeerd vanaf Saturnus, bijna anderhalf miljard kilometer hiervandaan.
Sta nog eens stil bij dat stipje. Dat is hier. Dat is thuis. Dat zijn wij. Op dat stipje heeft iedereen bestaan die je liefhebt, iedereen die je kent, iedereen van wie je ooit hebt gehoord, iedere mens die ooit heeft geleefd. Het totaal van onze vreugde en ellende, duizenden zelfverzekerde religies, ideologieën en economische doctrines, iedere jager en verzamelaar, iedere held en lafaard, iedere schepper en verwoester van beschaving, iedere koning en onderdaan, ieder verliefd jong paar, iedere vader en moeder, hoopvol kind, uitvinder en ontdekker, iedere verkondiger van moraal, iedere corrupte politicus, iedere ‘grote leider’, iedere ‘superster’, iedere heilige en zondaar in de geschiedenis van onze soort heeft daar geleefd: op een stofdeeltje, gevangen in een zonnestraal.
Aldus Carl Sagan in 1990, toen de Voyager 1 voor het eerst zo’n verre foto van de aarde maakte:
Een krappe vier jaar (want zo lang bestaat Drabkikker alweer!) geleden schreef ik over het pekdrup-experiment: een trechter vol pek waar zo eens per decennium een druppel uit druppelt. Pek is normaliter hard als glas, behalve als je maar lang genoeg wacht.
Om precies te zijn zijn er twee versies van het experiment gaande: eentje sinds 1927 in Australië aan de Queensland University in Brisbane, en eentje sinds 1944 in Trinity College te Dublin, Ierland.
Beide opstellingen hebben over de jaren al zo een handvol druppels laten vallen, maar – geheel in rijm met de Wet van de Broodrooster – precies telkens als er net niemand keek. Ook camera’s leken met meneer Murphy onder één hoedje te spelen, door exact op het langverwachte moment dienst te weigeren.
Dat is vanaf heden verleden tijd: het Trinity-experiment heeft eindelijk een authentieke pekdruppel op de gevoelige plaat vastgelegd. Geschiedenis is geschreven.
Verdju, hoor ik u spijtstampen, had ik daar nou maar bij geweest. Jaha, dat is balen. Nou, heb ik nieuws voor u: de eerstvolgende Queensland-druppel staat gepland, je houdt het niet voor mogelijk, op ergens later dit jaar! Volg de live feed (echt waar) hier.
EXTRA TOEGIFTBONUS: Voor wie de 639 jaar van John Cages As Slow As Possible een beetje karig vindt wijst reageerdert uair01 ons op het bestaan van het muziekstuk Longplayervan Jem Finer voor klankschaalarsenaal. Het staat al sinds 1 januari 2000 te spelen in een ouwe vuurtoren, en zal dat insha’allah blijven doen tot, houduvast, 31 december 3000. En het mooie is: u kunt er live naar luisteren via deze stream hier! Koewll.
Dit hieronder daarentegen is echt. Aanschouw de eindelijke winnaars van de in 1980 uitgeschreven Igor I. Sikorsky Human Powered Helicopter Competition, aan het stuur van ’s werelds allereerste langer dan een minuut in de lucht blijvende mensaangedreven helikopter:
Ik weet een Italiaan die dit heel tof zou hebben gevonden.
Ik koester het vermoeden dat die mevrouw een spraaksynthesizer is, maar tegelijk de vrees van niet. Enfin, gaat het niet om. U wilt weten hoe je een bol binnenstebuiten keert (theoretisch). Nou, zo: