Taaldrab 11: Dogongroet

De Dogon, in tegenstelling tot wat iedereen denkt niet afkomstig van Sirius b, maar op sociaal vlak wel een tikje buitenaards, namelijk in hun manier van groeten.

Another example is the custom of elaborate greetings whenever one Dogon meets another. This custom is repeated over and over, throughout a Dogon village, all day.

During a greeting ritual, the person who has entered the contact answers a series of questions about his or her whole family, from the person who was already there. The answer is sewa, which means that everything is fine. Then the Dogon who has entered the contact repeats the ritual, asking the resident how his or her whole family is. Because the word sewa is so commonly repeated throughout a Dogon village, neighboring peoples have dubbed the Dogon the sewa people.

Taaldrab 10: Vülgår

Vulgar

Wohoja, tjek dit dan! Een volautomatische maakmijneigentaal-maker! Geef naar wens een stel regels op (zoals: deze klanken moeten er in voorkomen, zo worden woorden opgebouwd, zus zit de zinsstructuur in elkaar), klik Generate new language en het ding genereert ter plaatse een taal terwijl u wacht. Noujaaaa.

Verbs.png

Ja zeg hoor eens even, op zo’n manier is er toch geen oorspronkelijkheid meer aan de taalverzinneritis? Een beetje de oudschool lingofict haar brood uit de mond stoten zeg! Give us strength, oh Lord, to let our children starve.

Nee maar wauw, dit vind ik dus onverminderd gaaf. En dan heeft de betaalde versie ook nog eens allerlei extra gave opties zoals spellingswijzen, evolutiesimulatie en wat niet al. Wonderbaar!

Taaldrab 7: Vikingnamen

Hoe je als Noorman je kind kunt noemen. Adelaarhulp Godhelmdochter, bijvoorbeeld.

En zo heeft dr. Jakobszoon Kraaienvoorde nog veel meer toffe video’s inzake de Vikingistiek. Over hoe dat met die runen zit bijvoorbeeld. ‘Hee, wat handig, een compleet alfabet om onze taal mee op te schrijven. Kom, laten we de helft van de letters weggooien, mensen zien heus wel of je een ǫ of een æ bedoelt.’

Edit: Ajup, en in de serie Vikings hebben ze dus serieus Þórunn mislezen als Pórunn:

Taaldrab 6: Frooi

Oudgediend jong blogbezoeker annex medetaalverzinner Victor schrijft sinds kort korte verhalen, van lekker absurdistisch gehalte met vleugjes Herman Brusselmans enzo. Leest!

Er was eens een vliegtuig. Dat vliegtuig steeg op. Dat vliegtuig vloog. De lucht werd er zelfs door weggeduwd of zo, zo goed vloog dat vliegtuig.

Dat vloogtieg vluig maar door totdat het niet meer vloog, maar daarna vloog het weer wel. Ik weet nog niet wat er toen even gebeurde, toen het vluigteug even niet meer vloeg, maar vliegen is zeg maar niet wat er gebeurde.

Toen praatten de patiënten met elkaar. Passagier, ik moet passagier zeggen in plaats van  patiënten. Het zijn immers geen patiënten, want het vleegtoeg verleent immers geen medische, paramedische en/of verpleegkundige hulp aan haar inzittenden.

Verder

(Zoals iedereen weet is frooi uiteraard een leenwoord uit het Eftelings.)

Taaldrab 4: dt met JP

Een taalkanaal dat ik nog niet kende: dt met JP, vol nuttige tips ter Nederlandse-valkuilvermijding.

Hebben we ’m? Het is dus: Mijn nichtje probeerde tevergeefs te verhullen dat het de pot marmite aan gruzels had laten vallen; Ui, die lust ik niet en Deze banaan is haar beste tijd wel voorbij, dunkt me.

Zo moet het serieus volgens de officiële woordverwijsregels, want nichtjes zijn onzijdig (zoals immers alle verkleinde woorden), uien mannelijk en bananen vrouwelijk.

Voelt niet echt lekker hè? Nee. Dat komt namelijk omdat nichtjes helemaal niet onzijdig zijn, noch een ui specifiek mannelijke associaties oproept of een banaan dat je nou zegt vrouwelijke. De woorden ‘nichtje’, ‘ui’ en ‘banaan’ mogen onzijdig, mannelijk en vrouwelijk zijn, de zaken waar die woorden naar verwijzen doen gans hun eigen ding.

Niet verwonderlijk dan ook dat de officiële regels al geruime tijd worden beconcurreerd door een systeem dat voor veel mensen (vooral in niet-Vlaanderen) stukken logischer aanvoelt: verwijzingen niet baseren op zoiets abstracts als het geslacht van een woord, maar op de veel tastbaardere betekenis ervan:

Hij en die worden gebruikt om te verwijzen naar levende wezens of telbare voorwerpen. Hierbij geldt: hoe meer individualiteit, hoe vaker hij of die de voorkeur krijgt, zelfs als de grammatica het voorschrijft. “Ik vroeg mijn broertje of het meeging” is voor de meeste sprekers onacceptabel. Het wordt juist wel weer gebruikt aan de andere kant van het spectrum: voor stofnamen. Zelfs als het om de–woorden gaat als kleding, muziek of knoflook. Zij ten slotte wordt in de spreektaal alleen voor vrouwelijke personen gebruikt (en voor een enkele koe of kat). Zo is, spontaan en onbewust, een nieuw systeem van voornaamwoordgebruik ontstaan.

Aldus bestudeerd door taalkundige Jenny Audring (wier proefschrift hier uit 2009, en hier de powerpointpdf van de lezing die ze er vorig jaar over gaf op het puike symposium Goede redenen voor foute taal).

Leuk hè, dat evolutie zich ook gewoon in het heden voltrekt.

Mocht u het toch liever op de zwaar verouderde prescriptieve manier willen blijven doen: geslachten opzoeken (janee, van woorden dus dan hè) kan men bijvoorbeeld op Genus.

Taaldrab 3: Ini

Deze is leuk, met volhartige dank aan mijn Egyptische connecties. Een schaaltje met voetjes van zo’n zesduizend jaar oud:

ini.png

En wat heeft dit met taal te maken? Nou, behalve een keischattig object staan te wezen loopt het bakje tevens als twee druppels water te lijken op de* hiëroglief ini, een pot op poten die, niet verbazelijk, “brengen van spullen” betekent:

iniglyph.png

Dus dan denk je, wat cool, ze hebben een schaaltje gemaakt dat een hiëroglief uitbeeldt. Ja, behalve dan dat ze in Egypte (of überhaupt nergens) zesduizend jaar geleden helemaal nog geen schrift hadden! De vroegst bekende opduiksels zijn pas van zo’n half millennium later.

Oftewel, het schaaltje is geen kleigeworden hiëroglief, maar andersom! Of, misschien waarschijnlijker: beide gaan terug op dezelfde beeldspraak. Veel intuïtiever dan een letterlijk lopend bakje wordt het immers niet als je “brengen van spullen” wilt uitdrukken.

* Mijn Egyptische connecties en ik vinden allebei dat het het hiëroglief is en dat mensen die de hiëroglief zeggen stom zijn.

Taaldrab 2: Titanium

Is zingen ook taal? Jawel toch? Hoor dit meisje een maf trucje met haar stem doen!

In tijden van Autotune denk je dan natuurlijk al gauw ‘Autotune’, maar neen, ze doet het echt zelf. Een knap beheerste vorm van stemregisterwisselen, in bebergdere streken ook bekend als jodelen. Geinig!

(Via hier.)

Taaldrab 1: Smörgås

Wel, nu mijn site dan gantselijc verfrischt ende opghepimpiseert is (goed kijken), misschien dan eens de gepaste gelegenheid voor een nieuw initiatiefje.

Drab houdt van taal, dat weten we allemaal. Maar déélt hij die liefde ook met vlag en wimpel met zijn toegenegen goegemeente? Onafdoende, zijnsdunks! Daarom bij dezen het opgevatte voornemen (zwijg, boeddha’s, ik zei voornemen, niet plan) om jullie, mijn vooral de afgelopen tijd smartelijk tekortgedane kijkblogkindertjes, in het hiernunavolgende gezettelijkertijd eens fijn met een klodder Taaldrab te besmeuren!

Korte berichtjes van taalgerelateerde aard. Schrift-, ook. Of dicht-, doe eens gek. Weetjes, vondstjes, verbazerietjes, etymologietjes, kalligrafietjes, wat mijn pad zoal maar kruist. Of dat van jullie, want suggesties, vragen, inzendingen en hartstochtelijke brieven in het N|uu zijn natuurlijk ook vet welkom!

Leuk, zin in. Hier dan zonder verdere doekjes om de brij het eerste deel in de reeks: waarom Zweden een (soort van) sandwich een smörgås noemen, wat namelijk botergans betekent:

Tharegidegetegadhideketetom da

Wauw.

Voor de ritmisch nader geïnteresseerden: dit heet bol, een mnemonische lettergrepentechniek die bedoeld is om tabla mee te leren spelen,* maar dus ook op zichzelf gebruikt kan worden om nietsvermoedende Youtubesurfers mee te verbluffen.

* Of nouja, ongeveer dan; check Marijes commentaar voor een accuratere toelichting.

En als je dan de kneepjes een beetje beet hebt kun je door naar dit:

Mixgreep

Ter verfijning van uw feestdagen nogereis een lekkere lap filmpjes!

  • Weer:

  • Slagerij van Kampen (de grap werkt beter als je Kuifje kent), nogaltijdgroene jeugdsentimentpercussie van Nederlandse bodem:

  • Zelfmaaksel van een tijdje terug: bierbubbels in macrostand:

  • Dingen die ervan komen als je met Blinde Schildpad omgaat: Sarah was Ninety Years Old:

  • Ook mooi: Ola Gjeilo (met dank aan de desbetreffende betrekkingen):

  • Hij kan die zwoele blik niet helpen, het is gewoon hoe zijn gezicht staat:

(Duidelijk een fidele snaak overigens, en stil gaande sterk op zeventig één.)

  • Een video van net geen etmaal:

  • Deze muziek draait mijn vader zijn/mijn hele leven al, maar ik was er nooit toe gekomen me af te vragen wie het is. Ene ‘Mingus’ dus:

(Ik heb met jazz altijd een beetje van ‘Tof deuntje! Hee, waarom gaan ze er nu ineens random doorheen toeteren?’. Misschien mis ik het punt van jazz ietwat.)

  • Dat je je op een Youtubekanaal abonneert maar vergeten was dat je je erop had geabonneerd en dat er dan ineens dit soort video’s tussen je suggesties staan en dat je ze dan allemaal gaat kijken:

  • Heppie kerst iedereen!

IPA

Als talist in lever en pancreas omarm ik dit soort humor uiteraard onvoorwaardelijk.

IPA

Via Milfje. Die natuurlijk iedere zelfrespectabele linguofiel dient te kennen.*

* Nee, dat die zelfrespectabele linguofiel Milfje dient te kennen, niet andersom (al mag dat ook best). Doe anders even duidelijkere betrekkelijke voornaamwoorden hebben, Nederlands.

Mengelmoes

Tijd voor de al-een-maand-niks-gepost-post! Een graai uit het strooigoed van mijn afgelopen tijd.

  • Achterafpretoegift: Hevig interessante gigapodcast over de geschiedenis van het Engels (inclusief alles voorafgaand aan het Engels):

HOEP

  • Terugwerkendekrachtbonus: Juno’s verbluffende voorbijvliegbeelden van Jupiter (uiteraard vergezelzangd door Ligeti):

Aaaand it’s gone. Mag niet hè, Ligeti rippen. Jammer. Hier een alternatief:

Dzi.png

  • Vliegtuig vliegt zijn glorie tegemoet:

  • Twee museummedewerkers zingen liedjes met ongerelateerde oude artefacten op de achtergrond:

  • Zou dit waar zijn? Naar verluidt liepen Middeleeuwers teen-eerst:

  • Hoe Drabkikker piano speelt (aangezien hij tot eergisteren (met dank aan Franca Treur) nog nooit van Klavarskribo had gehoord):

Osti.png

Bannink

  • Wie Harry Bannink is? Gast jonge, hebbu geen stekkie van de fuchsia ofzo juh? Kijk anders dit even ofzo:

  • Je kunt er natuurlijk vanalles van vinden (vooral de componist zelf) (en Heleen), maar ik vind ’m kunnen: de Canto Ostinato voor symfonieorkest:

  • Voor dat het een onontcijferde taal is weten we best veel van het Etruskisch:

  • Cursus ‘hoe jaag ik met mijn catchy deuntje de women on my mind linea recta een blijfvanmijnlijfhuis in’, tactiek 14b: de zwoele blik:

missile-test-from-salton-sea